🛡️ Ξέπλυμα χρήματος, προσωπικά δεδομένα και φορολογία

1. Ποιο νομοθέτημα αποτελεί σήμερα στην Ελλάδα το βασικό πλαίσιο για την πρόληψη και την καταστολή του ξεπλύματος χρήματος και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας;

1. Ο ν. 4583/2018
2. Ο ν. 4364/2016
3. Ο ν. 4557/2018
4. Ο ν. 2496/1997

Κατά το άρθρο 1 του ν. 4557/2018, σκοπός του νόμου είναι η πρόληψη και καταστολή της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Ο ν. 4583/2018 ρυθμίζει τη διανομή ασφαλιστικών προϊόντων, ο ν. 4364/2016 την ανάληψη και άσκηση της ασφαλιστικής δραστηριότητας (Φερεγγυότητα ΙΙ) και ο ν. 2496/1997 την ασφαλιστική σύμβαση.

2. Ποια ευρωπαϊκή Οδηγία ενσωματώθηκε στο ελληνικό δίκαιο με τον ν. 4557/2018;

1. Η Οδηγία (ΕΕ) 2015/849
2. Η Οδηγία 2005/60/ΕΚ
3. Η Οδηγία (ΕΕ) 2016/97
4. Η Οδηγία 2009/138/ΕΚ

Ο ν. 4557/2018 ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2015/849· οι τίτλοι των άρθρων του παραπέμπουν στις αντίστοιχες διατάξεις της Οδηγίας αυτής. Η Οδηγία 2005/60/ΕΚ είναι η προηγούμενη οδηγία για το ξέπλυμα, την οποία κατάργησε η Οδηγία 2015/849 (άρθρο 3 παρ. 22 του ν. 4557/2018)· η Οδηγία (ΕΕ) 2016/97 αφορά τη διανομή ασφαλιστικών προϊόντων και η Οδηγία 2009/138/ΕΚ τη Φερεγγυότητα ΙΙ.

3. Γιατί οι ασφαλίσεις ζωής θεωρούνται πιο ευάλωτες στο ξέπλυμα χρήματος από τις ασφαλίσεις ζημιών;

1. Επειδή έχουν κατά κανόνα μικρότερη διάρκεια από τις ασφαλίσεις ζημιών
2. Επειδή τα ασφάλιστρά τους καταβάλλονται υποχρεωτικά σε μετρητά
3. Επειδή δεν απαιτούν ταυτοποίηση του λήπτη ούτε του δικαιούχου τους
4. Επειδή δέχονται μεγάλα εφάπαξ ασφάλιστρα και επιτρέπουν εξαγορά

Τα προϊόντα ζωής με αποταμιευτικό ή επενδυτικό χαρακτήρα δέχονται μεγάλα ποσά και επιτρέπουν τη ρευστοποίησή τους με εξαγορά· γι’ αυτό το άρθρο 3 παρ. 3 του ν. 4557/2018 εντάσσει στους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις ζωής και τους ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές ζωής, όχι όσους ασχολούνται μόνο με ασφαλίσεις ζημιών. Οι ασφαλίσεις ζωής δεν έχουν μικρότερη διάρκεια, ο νόμος δεν επιβάλλει πληρωμή σε μετρητά και η ταυτοποίηση του πελάτη είναι υποχρεωτική κατά το άρθρο 13 παρ. 1 του ίδιου νόμου.

4. Σύμφωνα με τη θεωρία, ποια είναι τα τρία κλασικά στάδια της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες;

1. Εντοπισμός, αναφορά και αποχή από συναλλαγή
2. Ταυτοποίηση, επαλήθευση και διαρκής εποπτεία
3. Τοποθέτηση, διαστρωμάτωση και ενσωμάτωση
4. Απλουστευμένη, συνήθης και αυξημένη επιμέλεια

Σύμφωνα με τη θεωρία, το ξέπλυμα περνά από την τοποθέτηση (είσοδος των παράνομων κεφαλαίων στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, πρβλ. άρθρο 2 παρ. 1 δ του ν. 4557/2018), τη διαστρωμάτωση (διαδοχικές πράξεις που σβήνουν τα ίχνη τους) και την ενσωμάτωση (επανεμφάνισή τους ως νόμιμων). Η ταυτοποίηση, η επαλήθευση και η διαρκής εποπτεία είναι μέτρα δέουσας επιμέλειας του άρθρου 13, ο εντοπισμός, η αναφορά και η αποχή είναι υποχρεώσεις των υπόχρεων προσώπων (άρθρα 22 και 23), ενώ η απλουστευμένη, η συνήθης και η αυξημένη επιμέλεια είναι βαθμίδες μέτρων και όχι στάδια του ξεπλύματος.

5. Σύμφωνα με τη θεωρία, σε ποιο στάδιο του ξεπλύματος ανήκει η καταβολή μεγάλου εφάπαξ ασφαλίστρου ζωής με μετρητά αγνώστου προελεύσεως;

1. Στο βασικό αδίκημα
2. Στη διαστρωμάτωση
3. Στην ενσωμάτωση
4. Στην τοποθέτηση

Σύμφωνα με τη θεωρία, τοποθέτηση είναι το στάδιο όπου μετρητά παράνομης προέλευσης εισάγονται για πρώτη φορά στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, όπως με την καταβολή εφάπαξ ασφαλίστρου (πρβλ. άρθρο 2 παρ. 1 δ του ν. 4557/2018). Η διαστρωμάτωση ακολουθεί με πράξεις που απομακρύνουν τα κεφάλαια από την πηγή τους και η ενσωμάτωση είναι η τελική επανεμφάνισή τους ως νόμιμων, ενώ βασικό αδίκημα είναι η εγκληματική πράξη από την οποία προήλθαν τα μετρητά (άρθρο 4 του ίδιου νόμου).

6. Πελάτης εξαγοράζει πρόωρα ασφαλιστήριο ζωής λίγους μήνες μετά την εφάπαξ καταβολή μεγάλου ασφαλίστρου και εισπράττει την αξία εξαγοράς με τραπεζική μεταφορά. Σε ποιο στάδιο του ξεπλύματος αντιστοιχεί, σύμφωνα με τη θεωρία, η εξαγορά;

1. Στη διαστρωμάτωση των κεφαλαίων
2. Στην τοποθέτηση των κεφαλαίων
3. Στο βασικό αδίκημα του άρθρου 4
4. Στη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας

Σύμφωνα με τη θεωρία, η καταβολή του ασφαλίστρου ήταν η τοποθέτηση, ενώ η πρόωρη εξαγορά αλλάζει τη μορφή και τη φαινομενική προέλευση των κεφαλαίων, που επιστρέφουν ως πληρωμή ασφαλιστικής επιχείρησης· αυτό είναι διαστρωμάτωση. Το βασικό αδίκημα είναι η εγκληματική πράξη από την οποία προήλθαν τα χρήματα (άρθρο 4 του ν. 4557/2018) και η χρηματοδότηση της τρομοκρατίας αφορά τον προορισμό κεφαλαίων, όχι στάδιο του ξεπλύματος. Μια τέτοια εξαγορά χωρίς προφανή οικονομικό σκοπό πρέπει να εξεταστεί κατά το άρθρο 16 παρ. 3 του ίδιου νόμου.

7. Ασφαλιστικός διαμεσολαβητής ζωής διενεργεί περιστασιακή συναλλαγή που δεν αποτελεί μεταφορά χρηματικών ποσών. Από ποιο ποσό και άνω οφείλει, κατά τον ν. 4557/2018, να εφαρμόσει μέτρα δέουσας επιμέλειας;

1. 15.000 ευρώ
2. 2.000 ευρώ
3. 10.000 ευρώ
4. 1.000 ευρώ

Κατά το άρθρο 12 παρ. 1 β βα του ν. 4557/2018, μέτρα δέουσας επιμέλειας εφαρμόζονται σε περιστασιακή συναλλαγή ίση ή μεγαλύτερη των 15.000 ευρώ, είτε γίνεται με μία πράξη είτε με περισσότερες που φαίνεται να συνδέονται μεταξύ τους (ν. 4557/2018 όπως ισχύει στις 25.10.2026). Το όριο των 1.000 ευρώ αφορά τη μεταφορά χρηματικών ποσών, τα 10.000 ευρώ τις συναλλαγές σε μετρητά όσων εμπορεύονται αγαθά και τα 2.000 ευρώ τους παρόχους υπηρεσιών τυχερών παιγνίων (ίδια παράγραφος, περ. β ββ, γ και δ).

8. Ποιος είναι ο «πραγματικός δικαιούχος» κατά τον ν. 4557/2018;

1. Ο νόμιμος εκπρόσωπος της εταιρείας που υπογράφει την αίτηση ασφάλισης
2. Το φυσικό πρόσωπο στο οποίο τελικά ανήκει ή που ελέγχει τον πελάτη
3. Το νομικό πρόσωπο που κατέχει άνω του 25% των μετοχών του πελάτη
4. Ο δικαιούχος του ασφαλίσματος που ορίζεται στο ασφαλιστήριο ζωής

Κατά το άρθρο 3 παρ. 17 του ν. 4557/2018, πραγματικός δικαιούχος είναι το ή τα φυσικά πρόσωπα στα οποία τελικά ανήκει ο πελάτης ή τα οποία τον ελέγχουν, καθώς και εκείνα για λογαριασμό των οποίων διεξάγεται η συναλλαγή. Ο νόμιμος εκπρόσωπος δεν είναι κατ’ ανάγκη πραγματικός δικαιούχος, ο δικαιούχος του ασφαλίσματος είναι άλλη έννοια του ασφαλιστικού δικαίου, και η κατοχή ποσοστού άνω του 25% από άλλη εταιρεία είναι μόνο ένδειξη έμμεσου ελέγχου από τα φυσικά πρόσωπα που ελέγχουν εκείνη (ν. 4557/2018 όπως ισχύει στις 25.10.2026).

9. Κατά τον ν. 4557/2018, πότε πρέπει κατά κανόνα να ολοκληρώνεται η επαλήθευση της ταυτότητας του πελάτη και του πραγματικού δικαιούχου;

1. Εντός εξήντα ημερών από την έκδοση και παράδοση του ασφαλιστηρίου ζωής
2. Εντός ενός έτους από τη σύναψη της επιχειρηματικής σχέσης με τον πελάτη
3. Κατά την πρώτη αναγγελία ζημίας ή την πρώτη πληρωμή του ασφαλίσματος ζωής
4. Πριν από τη σύναψη της επιχειρηματικής σχέσης ή τη διενέργεια συναλλαγής

Κατά το άρθρο 14 παρ. 1 του ν. 4557/2018, η πιστοποίηση και η επαλήθευση της ταυτότητας του πελάτη και του πραγματικού δικαιούχου γίνονται πριν από τη σύναψη της επιχειρηματικής σχέσης ή τη διενέργεια της συναλλαγής· κατ’ εξαίρεση, σε περιπτώσεις μικρού κινδύνου, επιτρέπεται η ολοκλήρωση κατά τη διάρκεια της σύναψης (παρ. 2). Ο χρόνος πληρωμής αφορά μόνο την επαλήθευση των δικαιούχων ασφαλίσματος ζωής (παρ. 4), οι 60 ημέρες αφορούν την καταχώριση αλλαγών στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων (άρθρο 20 παρ. 1) και ο νόμος δεν προβλέπει περιθώριο ενός έτους.

10. Τι σημαίνει η προσέγγιση βάσει κινδύνου στην εφαρμογή των μέτρων δέουσας επιμέλειας;

1. Όλοι οι πελάτες υποβάλλονται στα ίδια μέτρα, ανεξάρτητα από τον κίνδυνό τους
2. Η ένταση των μέτρων προσαρμόζεται στον κίνδυνο του πελάτη και της συναλλαγής
3. Οι έλεγχοι γίνονται δειγματοληπτικά σε ποσοστό πελατών που ορίζει η εποπτική αρχή
4. Τα μέτρα επιλέγονται από τον υπάλληλο χωρίς τεκμηρίωση της αξιολόγησης κινδύνου

Κατά το άρθρο 13 παρ. 9 του ν. 4557/2018, τα υπόχρεα πρόσωπα καθορίζουν την έκταση των μέτρων δέουσας επιμέλειας ανάλογα με τον βαθμό κινδύνου και πρέπει να μπορούν να αποδείξουν στις αρμόδιες αρχές ότι η έκταση αυτή είναι ανάλογη με τους κινδύνους. Η ομοιόμορφη αντιμετώπιση όλων των πελατών αγνοεί τη διαβάθμιση του κινδύνου, ο νόμος δεν προβλέπει δειγματοληπτικό έλεγχο ποσοστού πελατών και η επιλογή χωρίς τεκμηρίωση αντίκειται στην υποχρέωση απόδειξης της αναλογικότητας.

11. Πότε μπορεί ένα υπόχρεο πρόσωπο να εφαρμόσει απλουστευμένη δέουσα επιμέλεια ως προς τον πελάτη;

1. Όταν το ασφάλιστρο καταβάλλεται σε μετρητά από πελάτη γνωστό στον διαμεσολαβητή
2. Όταν ο πελάτης το ζητήσει και υπογράψει υπεύθυνη δήλωση για την προέλευση των κεφαλαίων
3. Όταν ο πελάτης έχει κατοικία σε τρίτη χώρα που η Επιτροπή χαρακτηρίζει υψηλού κινδύνου
4. Όταν τεκμηριωθεί χαμηλότερος κίνδυνος, όπως σε ασφάλιση ζωής με χαμηλά ασφάλιστρα

Κατά το άρθρο 15 παρ. 1 και 2 του ν. 4557/2018, απλουστευμένα μέτρα εφαρμόζονται μόνο αφού το υπόχρεο πρόσωπο συγκεντρώσει επαρκείς πληροφορίες και βεβαιωθεί ότι η σχέση παρουσιάζει χαμηλότερο κίνδυνο, με βάση τους παράγοντες του Παραρτήματος Ι, όπου αναφέρεται η ασφάλιση ζωής με χαμηλό ποσό ετήσιων ασφαλίστρων. Η πληρωμή σε μετρητά και η προσωπική γνωριμία δεν τεκμηριώνουν χαμηλό κίνδυνο, η υπεύθυνη δήλωση του πελάτη δεν αρκεί, ενώ η εγκατάσταση σε τρίτη χώρα υψηλού κινδύνου επιβάλλει αντίθετα αυξημένη επιμέλεια (άρθρο 16Α).

12. Ποιο από τα παρακάτω αναφέρεται στο Παράρτημα Ι του ν. 4557/2018 ως παράγοντας δυνητικά χαμηλότερου κινδύνου ως προς το προϊόν;

1. Συνταξιοδοτική ασφάλιση χωρίς ρήτρα εξαγοράς, που δεν χρησιμοποιείται ως εγγύηση
2. Σύμβαση ασφάλισης ζωής που συνάπτεται εξ αποστάσεως χωρίς μέσα ηλεκτρονικής ταυτοποίησης
3. Ασφάλιση ζωής με εφάπαξ ασφάλιστρο και δυνατότητα πρόωρης εξαγοράς χωρίς επιβάρυνση
4. Ασφάλιση ζωής της οποίας τα ασφάλιστρα καταβάλλονται από τρίτους χωρίς σχέση με τον λήπτη

Το Παράρτημα Ι του ν. 4557/2018, στο οποίο παραπέμπει το άρθρο 15 παρ. 2, αναφέρει ως παράγοντα δυνητικά χαμηλότερου κινδύνου τις συμβάσεις συνταξιοδοτικής ασφάλισης που δεν περιλαμβάνουν ρήτρα εξαγοράς ούτε μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως εγγύηση. Αντίθετα, το Παράρτημα ΙΙ (άρθρο 16 παρ. 4) κατατάσσει στους παράγοντες δυνητικά υψηλότερου κινδύνου τις σχέσεις χωρίς φυσική παρουσία και χωρίς διασφαλίσεις ηλεκτρονικής ταυτοποίησης, καθώς και τις πληρωμές από τρίτους χωρίς προφανή σχέση, ενώ η εφάπαξ καταβολή με ελεύθερη εξαγορά διευκολύνει τη γρήγορη ρευστοποίηση κεφαλαίων και δεν περιλαμβάνεται στο Παράρτημα Ι.

13. Ποια πρόσωπα είναι «πολιτικώς εκτεθειμένα πρόσωπα» κατά τον ν. 4557/2018;

1. Πελάτες με υψηλό εισόδημα ή με φορολογική κατοικία σε άλλο κράτος μέλος
2. Πρόσωπα με ποινικό μητρώο για κάποιο από τα βασικά αδικήματα του άρθρου 4
3. Υπάλληλοι του Δημοσίου σε ενδιάμεσες ή χαμηλές θέσεις της υπαλληλικής ιεραρχίας
4. Φυσικά πρόσωπα στα οποία έχουν ή είχαν ανατεθεί σημαντικά δημόσια λειτουργήματα

Κατά το άρθρο 3 παρ. 9 του ν. 4557/2018, πολιτικώς εκτεθειμένα πρόσωπα είναι τα φυσικά πρόσωπα στα οποία έχουν ή είχαν ανατεθεί σημαντικά δημόσια λειτουργήματα, όπως υπουργοί, βουλευτές ή πρέσβεις· οι στενοί συγγενείς και συνεργάτες τους ορίζονται χωριστά (παρ. 10 και 11) και υπάγονται στα ίδια μέτρα του άρθρου 18. Ο ίδιος ορισμός εξαιρεί ρητά όσους κατέχουν ενδιάμεσες ή χαμηλές θέσεις της υπαλληλικής ιεραρχίας, ενώ το ποινικό μητρώο, το εισόδημα ή η κατοικία σε άλλο κράτος μέλος δεν αποτελούν κριτήρια του ορισμού.

14. Ο πελάτης Π, πρώην υφυπουργός, έπαυσε να ασκεί το λειτούργημά του πριν από έξι μήνες. Τι ισχύει κατά τον ν. 4557/2018 για τα μέτρα που τον αφορούν;

1. Τα ειδικά μέτρα παύουν από την ημέρα που έπαυσε να ασκεί το δημόσιο λειτούργημα
2. Τα ειδικά μέτρα εφαρμόζονται για πέντε έτη μετά το τέλος της επιχειρηματικής σχέσης
3. Ο κίνδυνός του λαμβάνεται υπόψη για ένα τουλάχιστον έτος και έως ότου εκλείψει
4. Τα ειδικά μέτρα εφαρμόζονται πλέον μόνο στους στενούς συγγενείς και συνεργάτες του

Κατά το άρθρο 18 παρ. 3 του ν. 4557/2018, όταν ένα πολιτικώς εκτεθειμένο πρόσωπο παύσει να ασκεί σημαντικό δημόσιο λειτούργημα, τα υπόχρεα πρόσωπα λαμβάνουν υπόψη για ένα τουλάχιστον έτος τον κίνδυνο που συνεχίζει να θέτει και εφαρμόζουν κατάλληλα μέτρα έως ότου κρίνουν ότι δεν ενέχει πλέον τον κίνδυνο αυτό. Τα μέτρα δεν παύουν αυτομάτως με τη λήξη του λειτουργήματος, η πενταετία αφορά τη φύλαξη αρχείων (άρθρο 30 παρ. 3) και τα μέτρα δεν μεταφέρονται μόνο στους συγγενείς και συνεργάτες του.

15. Τι περιλαμβάνει η διαρκής (συνεχής) εποπτεία της επιχειρηματικής σχέσης κατά τον ν. 4557/2018;

1. Έλεγχο της ταυτότητας του πελάτη μία φορά, κατά τη σύναψη της επιχειρηματικής σχέσης
2. Εξέταση των συναλλαγών σε σχέση με το προφίλ του πελάτη και ενημέρωση των στοιχείων του
3. Ετήσια αποστολή στον πελάτη ενημερωτικού σημειώματος για την πορεία του συμβολαίου του
4. Φύλαξη των εγγράφων του πελάτη για πέντε έτη χωρίς περαιτέρω εξέταση των συναλλαγών

Κατά το άρθρο 13 παρ. 1 δ του ν. 4557/2018, η συνεχής εποπτεία περιλαμβάνει ενδελεχή εξέταση των συναλλαγών κατά τη διάρκεια της σχέσης, ώστε να συνάδουν με όσα γνωρίζει το υπόχρεο πρόσωπο για τον πελάτη και το προφίλ κινδύνου του, καθώς και την τήρηση ενημερωμένων εγγράφων και πληροφοριών. Ο έλεγχος μόνο κατά τη σύναψη αγνοεί τη διάρκεια της σχέσης, το ενημερωτικό σημείωμα δεν είναι μέτρο δέουσας επιμέλειας και η φύλαξη αρχείων επί πέντε έτη (άρθρο 30 παρ. 3) είναι χωριστή υποχρέωση που δεν υποκαθιστά την εξέταση των συναλλαγών.

16. Πελάτης με δηλωμένο μέτριο εισόδημα ζητά ξαφνικά να καταβάλει εφάπαξ ασφάλιστρο ζωής 200.000 ευρώ. Τι είναι ορθό κατά τον ν. 4557/2018;

1. Να γίνει άμεσα δεκτή η πρόταση, επειδή η ασφάλιση ζωής δεν ενέχει κίνδυνο ξεπλύματος
2. Να ζητηθεί από τον πελάτη να καταβάλει το ποσό σε δόσεις κάτω των 15.000 ευρώ
3. Να απορριφθεί αμέσως η πρόταση και να ενημερωθεί ο πελάτης ότι θεωρείται ύποπτος
4. Να εξεταστούν ο σκοπός και η προέλευση των κεφαλαίων πριν προχωρήσει η συναλλαγή

Η ασυνήθιστα μεγάλη συναλλαγή που δεν συνάδει με την οικονομική επιφάνεια του πελάτη είναι ασυνήθης κατά το άρθρο 3 παρ. 15 του ν. 4557/2018· το άρθρο 16 παρ. 3 απαιτεί να εξεταστούν το ιστορικό και ο σκοπός της και το άρθρο 13 παρ. 1 δ, όπου απαιτείται, η προέλευση των κεφαλαίων. Η άμεση αποδοχή αγνοεί ότι οι ασφαλίσεις ζωής εμπίπτουν στον νόμο (άρθρο 3 παρ. 3), η ενημέρωση του πελάτη για υπόνοιες απαγορεύεται (άρθρο 27) και η κατάτμηση σε δόσεις δεν παρακάμπτει το όριο, αφού οι συνδεδεμένες πράξεις αθροίζονται (άρθρο 12 παρ. 1 β, όριο 15.000 ευρώ κατά τον ν. 4557/2018 όπως ισχύει στις 25.10.2026).

17. Ποιο από τα παρακάτω ΔΕΝ αποτελεί από μόνο του παράγοντα δυνητικά υψηλότερου κινδύνου κατά τον ν. 4557/2018;

1. Η προτίμηση του πελάτη για προϊόντα ή συναλλαγές που ευνοούν την ανωνυμία
2. Η ασυνήθιστα ή υπερβολικά πολύπλοκη ιδιοκτησιακή δομή της εταιρείας
3. Η ιθαγένεια του πελάτη από άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης
4. Η συναλλαγή που δεν συνάδει με την οικονομική επιφάνεια του πελάτη

Η ιθαγένεια του πελάτη δεν περιλαμβάνεται στους παράγοντες υψηλότερου κινδύνου του Παραρτήματος ΙΙ του ν. 4557/2018, ενώ η διαμονή σε κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναφέρεται μάλιστα στο Παράρτημα Ι ως παράγοντας δυνητικά χαμηλότερου κινδύνου. Αντίθετα, η ασυνήθιστη ή υπερβολικά πολύπλοκη ιδιοκτησιακή δομή και τα προϊόντα που ευνοούν την ανωνυμία περιλαμβάνονται στο Παράρτημα ΙΙ (άρθρο 16 παρ. 4), ενώ η συναλλαγή που δεν συνάδει με την οικονομική επιφάνεια του πελάτη είναι ασυνήθης κατά το άρθρο 3 παρ. 15.

18. Πελάτης ζητά να καταβληθεί το ασφάλιστρο ζωής από λογαριασμό τρίτου προσώπου, με το οποίο δεν προκύπτει καμία σχέση. Τι πρέπει να γίνει;

1. Να γίνει δεκτή η πληρωμή, αφού το ασφάλιστρο καταβάλλεται μέσω τραπεζικού λογαριασμού
2. Να ενημερωθεί αμέσως ο τρίτος ότι η πληρωμή του θα διαβιβαστεί στην Αρχή ως ύποπτη
3. Να ζητηθεί από τον πελάτη μεγαλύτερο ασφάλιστρο ως αντιστάθμισμα του αυξημένου κινδύνου
4. Να διερευνηθούν η σχέση με τον τρίτο και η προέλευση των κεφαλαίων πριν από την αποδοχή

Το Παράρτημα ΙΙ του ν. 4557/2018 (άρθρο 16 παρ. 4) κατατάσσει στους παράγοντες δυνητικά υψηλότερου κινδύνου τις πληρωμές που λαμβάνονται από τρίτους με τους οποίους δεν προκύπτει καμία σχέση, γι’ αυτό απαιτείται εξέταση της σχέσης και της προέλευσης των κεφαλαίων (άρθρο 13 παρ. 1 δ). Η τραπεζική οδός δεν εξαλείφει τον κίνδυνο, η ενημέρωση του τρίτου για διαβίβαση στην Αρχή απαγορεύεται (άρθρο 27 παρ. 1) και η αύξηση του ασφαλίστρου δεν είναι μέτρο δέουσας επιμέλειας.

19. Πότε ένα υπόχρεο πρόσωπο οφείλει να υποβάλει αναφορά ύποπτης συναλλαγής κατά τον ν. 4557/2018;

1. Όταν εκδοθεί αμετάκλητη καταδικαστική απόφαση για το βασικό αδίκημα του πελάτη
2. Όταν η Τράπεζα της Ελλάδος του ζητήσει στοιχεία για τον συγκεκριμένο πελάτη
3. Όταν η συναλλαγή έχει ολοκληρωθεί και το ποσό της υπερβαίνει τα 15.000 ευρώ
4. Όταν υπάρχει γνώση ή σοβαρή υποψία εγκληματικής προέλευσης, ανεξαρτήτως ποσού

Κατά το άρθρο 22 παρ. 1 α του ν. 4557/2018, τα υπόχρεα πρόσωπα ενημερώνουν αμελλητί και με δική τους πρωτοβουλία την Αρχή, όταν γνωρίζουν ή έχουν σοβαρές ενδείξεις ή υποψίες ότι χρηματικά ποσά, ανεξαρτήτως του ύψους τους, προέρχονται από εγκληματικές δραστηριότητες, ακόμη και σε απόπειρα συναλλαγής. Δεν απαιτείται καταδικαστική απόφαση, το όριο των 15.000 ευρώ (ν. 4557/2018 όπως ισχύει στις 25.10.2026) αφορά μόνο τη δέουσα επιμέλεια σε περιστασιακές συναλλαγές (άρθρο 12 παρ. 1 β) και η παροχή στοιχείων ύστερα από αίτημα αρχής είναι χωριστή υποχρέωση (άρθρο 22 παρ. 1 β).

20. Υπάλληλος ασφαλιστικής επιχείρησης ζωής αναφέρει καλόπιστα υπόνοια ξεπλύματος και αργότερα αποδεικνύεται ότι δεν υπήρξε εγκληματική δραστηριότητα. Ποιο από τα παρακάτω ΔΕΝ ισχύει κατά τον ν. 4557/2018;

1. Η αναφορά δεν αποτελεί παράβαση συμβατικής απαγόρευσης γνωστοποίησης πληροφοριών
2. Η επιχείρηση οφείλει να αποζημιώσει τον πελάτη για τη ζημία από την αναφορά
3. Η αναφορά δεν συνεπάγεται οποιουδήποτε είδους ευθύνη για το υπόχρεο πρόσωπο
4. Η αναφορά δεν μπορεί να αποτελέσει λόγο καταγγελίας της σύμβασης εργασίας του

Κατά το άρθρο 26 παρ. 1 του ν. 4557/2018, η καλόπιστη γνωστοποίηση πληροφοριών προς την Αρχή ή εντός του υπόχρεου προσώπου δεν αποτελεί παράβαση νομοθετικής, κανονιστικής, διοικητικής ή συμβατικής απαγόρευσης γνωστοποίησης και δεν συνεπάγεται ευθύνη για το υπόχρεο πρόσωπο, τους εργαζόμενους ή τους νόμιμους εκπροσώπους του, ακόμη και αν αποδειχθεί ότι δεν υπήρξε εγκληματική δραστηριότητα. Η ίδια διάταξη ορίζει ότι η αναφορά δεν μπορεί να αποτελέσει λόγο καταγγελίας της σύμβασης εργασίας, άρα υποχρέωση αποζημίωσης του πελάτη δεν υπάρχει.

21. Γιατί ο ν. 4557/2018 επιβάλλει στα υπόχρεα πρόσωπα την κατάρτιση και εκπαίδευση των υπαλλήλων τους;

1. Για να ενημερώνουν οι υπάλληλοι τον πελάτη κάθε φορά που υποβάλλεται αναφορά για αυτόν
2. Για να αναλαμβάνουν οι υπάλληλοι την ευθύνη του υπόχρεου νομικού προσώπου για τις παραβάσεις
3. Για να εντοπίζουν οι υπάλληλοι τις ύποπτες δραστηριότητες και να ξέρουν πώς να ενεργούν
4. Για να μη χρειάζεται ορισμός υπευθύνου για τον έλεγχο της συμμόρφωσης σε μικρά γραφεία

Κατά το άρθρο 37 του ν. 4557/2018, τα υπόχρεα πρόσωπα λαμβάνουν μέτρα ώστε οι υπάλληλοι να γνωρίζουν τις διατάξεις του νόμου, συμπεριλαμβανομένων των υποχρεώσεων προστασίας δεδομένων, και να συμμετέχουν σε ειδικά προγράμματα για τον εντοπισμό ύποπτων δραστηριοτήτων και τον τρόπο που πρέπει να ενεργούν. Η ενημέρωση του πελάτη για την αναφορά απαγορεύεται (άρθρο 27 παρ. 1), οι υποχρεώσεις του υπαλλήλου υπόχρεου νομικού προσώπου βαρύνουν το νομικό πρόσωπο (άρθρο 5 παρ. 2) και ο ορισμός υπευθύνου συμμόρφωσης περιλαμβάνεται στις εσωτερικές διαδικασίες του άρθρου 35 παρ. 3 α.

22. Ο ασφαλιστικός πράκτορας ζωής Α υποψιάζεται ότι τα κεφάλαια ενός πελάτη προέρχονται από εγκληματική δραστηριότητα. Ποια είναι η ορθή στάση του;

1. Να ζητήσει εξηγήσεις από τον πελάτη, γνωστοποιώντας του ότι θα υποβληθεί αναφορά
2. Να ολοκληρώσει τη συναλλαγή και να αναφέρει την υπόνοια στην ετήσια έκθεση του γραφείου
3. Να αναφέρει αμελλητί την υπόνοια με τη νόμιμη διαδικασία, χωρίς να ενημερώσει τον πελάτη
4. Να δημοσιοποιήσει το περιστατικό, ώστε να προστατευθούν οι υπόλοιποι πελάτες του

Κατά το άρθρο 22 παρ. 1 α του ν. 4557/2018, η υπόνοια αναφέρεται αμελλητί στην Αρχή και, κατά το άρθρο 23, το υπόχρεο πρόσωπο απέχει από τη συναλλαγή πριν από την αναφορά και τις οδηγίες της Αρχής. Η γνωστοποίηση στον πελάτη ή σε τρίτους ότι διαβιβάστηκαν ή θα διαβιβαστούν πληροφορίες απαγορεύεται και τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών (άρθρο 27 παρ. 1), οπότε αποκλείονται τόσο η ενημέρωση του πελάτη όσο και η δημοσιοποίηση, ενώ η αναβολή σε ετήσια έκθεση παραβιάζει την υποχρέωση άμεσης αναφοράς.

23. Η Αρχή γνωστοποιεί στα υπόχρεα πρόσωπα αποφάσεις του ΟΗΕ ή της ΕΕ που επιβάλλουν δέσμευση περιουσιακών στοιχείων κατονομαζόμενων προσώπων. Τι οφείλει να ελέγξει ο ασφαλιστικός διαμεσολαβητής ζωής;

1. Αν ο πελάτης περιλαμβάνεται στον εθνικό κατάλογο πολιτικώς εκτεθειμένων προσώπων
2. Αν ο πελάτης έχει καταχωρίσει τους πραγματικούς δικαιούχους του στο Κεντρικό Μητρώο
3. Αν διατηρεί σχέση ή περιουσιακά στοιχεία προσώπων που κατονομάζονται στους καταλόγους
4. Αν ο πελάτης διαθέτει καλή πιστοληπτική ικανότητα κατά τον τελευταίο έλεγχο της τράπεζας

Κατά το άρθρο 43 παρ. 1 β του ν. 4557/2018, η αρμόδια Μονάδα της Αρχής ενημερώνει τα υπόχρεα πρόσωπα για τις αποφάσεις και τους κανονισμούς και ζητεί επισταμένη έρευνα για τον εντοπισμό περιουσιακών στοιχείων των κατονομαζόμενων προσώπων και για την ύπαρξη επιχειρηματικής σχέσης μαζί τους· η απόκρυψή τους ή η άρνηση δέσμευσης τιμωρείται ποινικά (περ. η). Ο εθνικός κατάλογος πολιτικώς εκτεθειμένων προσώπων (άρθρο 18 παρ. 4) και το Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων (άρθρο 20) είναι άλλα εργαλεία, ενώ η πιστοληπτική ικανότητα δεν σχετίζεται με τα μέτρα αυτά.

24. Νέος πελάτης προσκομίζει για την ταυτοποίησή του ληγμένο δελτίο ταυτότητας. Τι πρέπει να γίνει κατά τον ν. 4557/2018;

1. Να ζητηθεί ισχύον έγγραφο ταυτοποίησης πριν από τη σύναψη της σχέσης
2. Να αρκεί ο Αριθμός Φορολογικού Μητρώου του πελάτη χωρίς άλλο έγγραφο ταυτότητας
3. Να συναφθεί η σύμβαση και η επαλήθευση να γίνει κατά την πρώτη πληρωμή ασφαλίσματος
4. Να γίνει δεκτό το ληγμένο δελτίο, αφού η φωτογραφία ταιριάζει με τον πελάτη

Κατά το άρθρο 13 παρ. 1 α του ν. 4557/2018, η ταυτότητα του πελάτη επαληθεύεται βάσει εγγράφων, δεδομένων ή πληροφοριών από αξιόπιστη και ανεξάρτητη πηγή, και κατά το άρθρο 14 παρ. 1 αυτό γίνεται πριν από τη σύναψη της σχέσης· αν η επαλήθευση δεν είναι δυνατή, η σχέση δεν συνάπτεται (άρθρο 13 παρ. 2). Το ληγμένο έγγραφο δεν είναι έγκυρη πηγή, ο ΑΦΜ από μόνος του δεν επαληθεύει την ταυτότητα, και ο χρόνος πληρωμής του ασφαλίσματος αφορά μόνο την επαλήθευση των δικαιούχων ασφαλίσματος ζωής (άρθρο 14 παρ. 4).

25. Υποψήφιος λήπτης ασφάλισης ζωής ζητά να μη δηλωθεί το όνομά του και να μην ταυτοποιηθεί. Τι ισχύει;

1. Επιτρέπεται με χρήση ψευδωνύμου, αν ο πράκτορας γνωρίζει την πραγματική ταυτότητα
2. Επιτρέπεται, αν ο πελάτης υπογράψει υπεύθυνη δήλωση για την προέλευση των κεφαλαίων
3. Επιτρέπεται για ασφαλίσεις ζωής με χαμηλό ετήσιο ασφάλιστρο και απλουστευμένα μέτρα
4. Δεν επιτρέπεται, γιατί η ταυτοποίηση και η επαλήθευση του πελάτη είναι υποχρεωτικές

Κατά τα άρθρα 13 παρ. 1 α και 14 παρ. 1 του ν. 4557/2018, η εξακρίβωση και η επαλήθευση της ταυτότητας του πελάτη γίνονται πριν από τη σύναψη της σχέσης, και το άρθρο 11 παρ. 1 απαγορεύει στους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς ανώνυμους λογαριασμούς ή λογαριασμούς με εικονικά ονόματα· επιπλέον, το ασφαλιστήριο περιέχει τα στοιχεία της ασφαλιστικής σύμβασης (άρθρο 2 παρ. 3 του ν. 2496/1997). Το ψευδώνυμο αντίκειται στην υποχρέωση ταυτοποίησης, η απλουστευμένη επιμέλεια προσαρμόζει μόνο τον τρόπο ή τον χρόνο των μέτρων του άρθρου 13 χωρίς να τα καταργεί (άρθρο 15 παρ. 1) και η υπεύθυνη δήλωση δεν υποκαθιστά την ταυτοποίηση.

26. Πελάτης ζητά να καταβάλει το ασφάλιστρο σε πολλές μικρές δόσεις μετρητών, ώστε καμία καταβολή να μην υπερβεί το όριο του νόμου. Τι υποδηλώνει η συμπεριφορά αυτή;

1. Νόμιμη διευκόλυνση πληρωμής, αφού κάθε δόση υπολείπεται του ορίου των 15.000 ευρώ
2. Συνήθη ταμειακή πρακτική, που απαιτεί μόνο την έκδοση απόδειξης για κάθε καταβολή
3. Πιθανή κατάτμηση συνδεδεμένων συναλλαγών, που πρέπει να εξεταστεί ως ένδειξη
4. Λόγο εφαρμογής απλουστευμένης δέουσας επιμέλειας λόγω του μικρού ύψους κάθε δόσης

Κατά το άρθρο 12 παρ. 1 β βα του ν. 4557/2018, το όριο των 15.000 ευρώ (όπως ισχύει στις 25.10.2026) ισχύει είτε η συναλλαγή γίνεται με μία πράξη είτε με περισσότερες που φαίνεται να συνδέονται, άρα η κατάτμηση δεν παρακάμπτει το όριο, και η σκόπιμη αποφυγή του είναι ασυνήθης πρακτική που εξετάζεται κατά το άρθρο 16 παρ. 3 και μπορεί να οδηγήσει σε αναφορά (άρθρο 22). Η μικρή αξία κάθε δόσης δεν καθιστά την πληρωμή νόμιμη διευκόλυνση ούτε συνήθη πρακτική, και δεν τεκμηριώνει χαμηλότερο κίνδυνο για απλουστευμένα μέτρα (άρθρο 15 παρ. 1).

27. Πελάτης υψηλού κινδύνου, φυσικό πρόσωπο, πρόκειται να καταβάλει μεγάλο εφάπαξ ασφάλιστρο ζωής. Ποια στοιχεία τεκμηριώνουν καλύτερα τα εισοδήματα και την προέλευση των κεφαλαίων του;

1. Φωτοαντίγραφο του δελτίου ταυτότητας και λογαριασμός ρεύματος του πελάτη
2. Μόνο υπεύθυνη δήλωση του πελάτη για το ύψος και την πηγή των κεφαλαίων του
3. Συστατική επιστολή από άλλο πελάτη του ίδιου ασφαλιστικού διαμεσολαβητή
4. Εκκαθαριστικό φόρου, πράξη πώλησης ακινήτου ή τραπεζικά παραστατικά

Η προέλευση των κεφαλαίων εξετάζεται με αντικειμενικά στοιχεία (άρθρο 13 παρ. 1 δ του ν. 4557/2018) και, στην αυξημένη δέουσα επιμέλεια, οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί επαληθεύουν τα ετήσια εισοδήματα φυσικού προσώπου βάσει του εκκαθαριστικού σημειώματος φορολογίας εισοδήματος (άρθρο 16 παρ. 1α). Η υπεύθυνη δήλωση του ίδιου του πελάτη δεν είναι ανεξάρτητη πηγή, η σύσταση άλλου πελάτη δεν αποδεικνύει τίποτε για τα κεφάλαια, ενώ η ταυτότητα και ο λογαριασμός ρεύματος αποδεικνύουν ταυτότητα και διεύθυνση, όχι προέλευση χρημάτων.

28. Τι είναι η «αναφορά ύποπτης συναλλαγής» κατά τον ν. 4557/2018;

1. Η αναγγελία στην Τράπεζα της Ελλάδος παράβασης κανόνων διανομής ασφαλιστικών προϊόντων
2. Η αναγγελία στην ασφαλιστική επιχείρηση ζημίας που προκλήθηκε από ύποπτη πράξη τρίτου
3. Η γνωστοποίηση στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων παραβίασης δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα
4. Η ενημέρωση της Αρχής Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων για υπόνοια ξεπλύματος

Κατά το άρθρο 22 παρ. 1 α του ν. 4557/2018, τα υπόχρεα πρόσωπα ενημερώνουν αμελλητί την Αρχή, δηλαδή την Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες (άρθρο 3 παρ. 5), όταν γνωρίζουν ή υποψιάζονται ότι κεφάλαια προέρχονται από εγκληματικές δραστηριότητες. Η Τράπεζα της Ελλάδος είναι η αρμόδια αρχή εποπτείας των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών (άρθρο 6 παρ. 1 α), η γνωστοποίηση παραβίασης δεδομένων στην εποπτική αρχή προβλέπεται στο άρθρο 33 του ΓΚΠΔ και η αναγγελία ζημίας ανήκει στο δίκαιο της ασφαλιστικής σύμβασης.

29. Τι είναι το Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων κατά τον ν. 4557/2018;

1. Το Ειδικό Μητρώο όπου εγγράφονται οι ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές του ν. 4583/2018
2. Ο εθνικός κατάλογος των πολιτικώς εκτεθειμένων προσώπων του Υπουργείου Οικονομικών
3. Το αρχείο των δικαιούχων ασφαλίσματος που τηρεί κάθε ασφαλιστική επιχείρηση ζωής
4. Μητρώο όπου οι νομικές οντότητες καταχωρίζουν τους πραγματικούς δικαιούχους τους

Κατά το άρθρο 20 παρ. 1 του ν. 4557/2018, οι εταιρικές και άλλες νομικές οντότητες συλλέγουν πληροφορίες για τους πραγματικούς δικαιούχους τους και τις καταχωρίζουν στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων (Κ.Μ.Π.Δ.), ενώ οι αλλαγές καταχωρίζονται εντός 60 ημερών· τα υπόχρεα πρόσωπα δεν βασίζονται μόνο στο μητρώο αυτό (άρθρο 12 παρ. 4). Το Ειδικό Μητρώο των διαμεσολαβητών ανήκει στον ν. 4583/2018, το αρχείο δικαιούχων ασφαλίσματος είναι εσωτερικό αρχείο της επιχείρησης και ο εθνικός κατάλογος πολιτικώς εκτεθειμένων προσώπων προβλέπεται στο άρθρο 18 παρ. 4.

30. Μέσα σε πόσο χρόνο οφείλει ο υπεύθυνος επεξεργασίας να ενημερώσει το υποκείμενο των δεδομένων για την ενέργεια που έγινε σε αίτημά του κατά τα άρθρα 15 έως 22 του ΓΚΠΔ;

1. Χωρίς καθυστέρηση και εντός 72 ωρών από τη στιγμή που λαμβάνει το αίτημα
2. Εντός δεκαπέντε ημερών από την παραλαβή, χωρίς δυνατότητα παράτασης
3. Εντός έξι μηνών από την παραλαβή, με δυνατότητα παράτασης κατά τρεις μήνες
4. Χωρίς καθυστέρηση και εντός μηνός, με δυνατότητα παράτασης κατά δύο μήνες

Κατά το άρθρο 12 παρ. 3 του ΓΚΠΔ (Κανονισμός (ΕΕ) 2016/679), ο υπεύθυνος επεξεργασίας ενημερώνει το υποκείμενο χωρίς καθυστέρηση και σε κάθε περίπτωση εντός μηνός από την παραλαβή του αιτήματος, με δυνατότητα παράτασης κατά δύο ακόμη μήνες λόγω πολυπλοκότητας ή αριθμού αιτημάτων. Οι 72 ώρες αφορούν τη γνωστοποίηση παραβίασης δεδομένων στην εποπτική αρχή (άρθρο 33 παρ. 1), ενώ προθεσμίες έξι μηνών ή δεκαπέντε ημερών δεν προβλέπονται για τα αιτήματα αυτά.

31. Ποια πρακτική ασφαλιστικού πράκτορα αντίκειται στις υποχρεώσεις ασφάλειας της επεξεργασίας του ΓΚΠΔ;

1. Ο περιορισμός της πρόσβασης κάθε υπαλλήλου στα δεδομένα που χρειάζεται για το έργο του
2. Η κρυπτογράφηση των αρχείων με δεδομένα πελατών που τηρούνται στον υπολογιστή
3. Η μαζική αποστολή μηνύματος σε πελάτες με τις διευθύνσεις όλων ορατές σε όλους
4. Η τακτική δοκιμή και αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων ασφάλειας

Κατά το άρθρο 32 παρ. 2 του ΓΚΠΔ (Κανονισμός (ΕΕ) 2016/679), η εκτίμηση της ασφάλειας λαμβάνει υπόψη ιδίως τον κίνδυνο άνευ αδείας κοινολόγησης δεδομένων, και η αποκάλυψη των διευθύνσεων όλων των πελατών σε όλους είναι ακριβώς τέτοια κοινολόγηση. Αντίθετα, η κρυπτογράφηση (παρ. 1 α), η διασφάλιση του απορρήτου των συστημάτων με περιορισμό της πρόσβασης (παρ. 1 β) και η τακτική δοκιμή των μέτρων (παρ. 1 δ) είναι μέτρα που προβλέπει το ίδιο άρθρο.

32. Μπορεί ο ασφαλιστικός πράκτορας να στέλνει μηνύματα απευθείας εμπορικής προώθησης στους πελάτες του κατά τον ΓΚΠΔ;

1. Ναι, με νόμιμη βάση και με δικαίωμα του πελάτη να αντιταχθεί ανά πάσα στιγμή
2. Ναι, ελεύθερα, αφού οι πελάτες έχουν ήδη δώσει τα στοιχεία τους για το συμβόλαιο
3. Ναι, αν κανένας πελάτης δεν διαμαρτυρηθεί μέσα σε έναν μήνα από το πρώτο μήνυμα
4. Ναι, αλλά η εναντίωση του πελάτη ισχύει μόνο αν την επαναλαμβάνει σε κάθε μήνυμα

Κάθε επεξεργασία χρειάζεται μία από τις νόμιμες βάσεις του άρθρου 6 παρ. 1 του ΓΚΠΔ (Κανονισμός (ΕΕ) 2016/679), και κατά το άρθρο 21 παρ. 2 και 3 το υποκείμενο δικαιούται να αντιταχθεί ανά πάσα στιγμή στην απευθείας εμπορική προώθηση, οπότε τα δεδομένα του δεν χρησιμοποιούνται πλέον για τον σκοπό αυτό. Η παροχή στοιχείων για το συμβόλαιο δεν καλύπτει αυτομάτως την προώθηση, η σιωπή του πελάτη δεν ισοδυναμεί με νόμιμη βάση, και η εναντίωση ισχύει από τη στιγμή που ασκείται, χωρίς να χρειάζεται επανάληψη (άρθρο 21 παρ. 3).

33. Ποια συμπεριφορά λήπτη ασφάλισης ζωής αποτελεί κλασική ένδειξη που πρέπει να εξεταστεί κατά τον ν. 4557/2018;

1. Η αίτηση του λήπτη για αντίγραφο του ασφαλιστηρίου που απώλεσε
2. Η πρόωρη εξαγορά με σημαντική απώλεια, χωρίς εύλογη εξήγηση
3. Η αλλαγή του δικαιούχου προς τέκνο του λήπτη μετά τη γέννησή του
4. Η επιλογή ετήσιας αντί για μηνιαία καταβολή του ασφαλίστρου

Η πρόωρη εξαγορά με σημαντική οικονομική απώλεια δείχνει ότι σκοπός δεν είναι η ασφαλιστική κάλυψη, και το άρθρο 16 παρ. 3 του ν. 4557/2018 επιβάλλει να εξετάζονται το ιστορικό και ο σκοπός συναλλαγών που ακολουθούν ασυνήθιστη πρακτική ή γίνονται χωρίς προφανή οικονομικό σκοπό. Η αίτηση αντιγράφου του ασφαλιστηρίου που απωλέσθηκε είναι δικαίωμα του λήπτη (άρθρο 2 παρ. 3 του ν. 2496/1997), ενώ η επιλογή ετήσιας καταβολής και ο ορισμός του τέκνου ως δικαιούχου είναι συνήθεις επιλογές με προφανή σκοπό.

34. Πελάτης ζητά να ορίσει ως δικαιούχο ασφαλίσματος ζωής πρόσωπο χωρίς καμία φανερή σχέση μαζί του και αρνείται να εξηγήσει τον λόγο. Πώς πρέπει να αξιολογηθεί αυτό;

1. Ως λόγος άμεσης καταγγελίας της σύμβασης από την ασφαλιστική επιχείρηση ζωής
2. Ως ελεύθερη επιλογή του λήπτη, που δεν επιτρέπεται να εξεταστεί από τον διαμεσολαβητή
3. Ως λόγος απλουστευμένης δέουσας επιμέλειας, αφού ο δικαιούχος δεν είναι ο λήπτης
4. Ως πιθανή μεταφορά αξίας σε τρίτο, που πρέπει να εξεταστεί ως ένδειξη κινδύνου

Η επιλογή χωρίς προφανή σκοπό ή κίνητρο είναι ασυνήθης κατά το άρθρο 3 παρ. 15 του ν. 4557/2018 και εξετάζεται κατά το άρθρο 16 παρ. 3· επιπλέον, για τους δικαιούχους ασφαλίσματος ζωής λαμβάνεται το όνομά τους (άρθρο 13 παρ. 4) και ελέγχεται αν είναι πολιτικώς εκτεθειμένα πρόσωπα (άρθρο 18 παρ. 2). Ο δικαιούχος περιλαμβάνεται έτσι στη δέουσα επιμέλεια, η επιλογή του δεν δικαιολογεί απλουστευμένα μέτρα, και ο νόμος δεν προβλέπει αυτόματη καταγγελία της σύμβασης αλλά εξέταση και, αν χρειαστεί, αναφορά (άρθρο 22).

35. Σύμφωνα με τη θεωρία, ποια συμπεριφορά σε ασφάλιση ζωής παραπέμπει στο στάδιο της διαστρωμάτωσης;

1. Αλλεπάλληλες αλλαγές δικαιούχου ή μεταφορές μεταξύ προϊόντων χωρίς λόγο
2. Η ετήσια ανανέωση του συμβολαίου με τους ίδιους όρους και το ίδιο ασφάλιστρο
3. Η αναπροσαρμογή του ασφαλιστικού ποσού λόγω ανατίμησης της ασφαλισμένης αξίας
4. Η δήλωση νέας διεύθυνσης κατοικίας μετά από μετακόμιση του λήπτη της ασφάλισης

Σύμφωνα με τη θεωρία, η διαστρωμάτωση επιδιώκει να σβήσει τη διαδρομή των κεφαλαίων με διαδοχικές πράξεις, όπως οι αλλεπάλληλες αλλαγές δικαιούχου ή οι μεταφορές μεταξύ προϊόντων χωρίς οικονομικό σκοπό, τις οποίες το άρθρο 16 παρ. 3 δ του ν. 4557/2018 υποβάλλει σε εξέταση. Η ανανέωση με τους ίδιους όρους, η αναπροσαρμογή του ασφαλιστικού ποσού λόγω ανατίμησης και η δήλωση νέας διεύθυνσης είναι φυσιολογικές μεταβολές της σύμβασης με προφανή σκοπό.