Ασφάλιση προσώπων κατά τον ν. 2496/1997 (άρθρα 27-32): ασφάλιση ζωής, δικαιούχος, αυτοκτονία, ηλικία, ασφάλιση ατυχημάτων και ασθενειών, ομαδικά και συνταξιοδοτικά προγράμματα. Είναι πρωτότυπες σημειώσεις εξάσκησης, όχι επίσημο υλικό της Τράπεζας της Ελλάδος ούτε ερωτήσεις της εξέτασης· οι κανόνες στηρίζονται στα κείμενα όπως ισχύουν στις 25.10.2026 και η θεωρία στις συνήθεις έννοιες του προγράμματος.
1. Κατά το άρθρο 27 του ν. 2496/1997, στην ασφάλιση προσώπων το ασφάλισμα μπορεί να συνίσταται:
Κατά το άρθρο 27 παρ. 1 του ν. 2496/1997, στην ασφάλιση προσώπων το ασφάλισμα είναι είτε ορισμένο χρηματικό ποσό, εφάπαξ ή σε περιοδικές προσόδους (ασφάλιση ποσού), είτε αποκατάσταση της συγκεκριμένης οικονομικής ζημίας από ασθένεια ή ατύχημα. Η διατύπωση που περιορίζει το ασφάλισμα σε εφάπαξ ποσό παραλείπει τις προσόδους και την κάλυψη ζημίας, ενώ εκείνη που το περιορίζει σε αποδεδειγμένη ζημία παραλείπει την ασφάλιση ποσού. Η επιστροφή των ασφαλίστρων με τόκο δεν είναι η παροχή που ορίζει ο νόμος.
2. Ο λήπτης της ασφάλισης Π θέλει να ασφαλίσει για τον κίνδυνο θανάτου τη ζωή τρίτου προσώπου. Τι απαιτείται, κατά τον ν. 2496/1997, για να είναι έγκυρη η ασφάλιση;
Κατά το άρθρο 28 παρ. 2 του ν. 2496/1997, η ασφάλιση της ζωής τρίτου για τον κίνδυνο θανάτου του είναι άκυρη αν δεν υπάρχει έγγραφη συναίνεσή του. Η προφορική συναίνεση δεν αρκεί, γιατί ο νόμος απαιτεί έγγραφο. Ο νόμος δεν προβλέπει ούτε έγκριση της Τράπεζας της Ελλάδος ούτε συμβολαιογραφική πράξη για την κατάρτιση της σύμβασης.
3. Ο ασφαλισμένος αυτοκτόνησε δεκαοκτώ μήνες μετά τη σύναψη ασφάλισης ζωής για τον κίνδυνο θανάτου. Τι ισχύει κατά τον ν. 2496/1997;
Κατά το άρθρο 30 παρ. 1 του ν. 2496/1997, σε αυτοκτονία ο ασφαλιστής υποχρεούται να καταβάλει το ασφάλισμα μόνο εφόσον έχουν περάσει δύο τουλάχιστον χρόνια από τη σύναψη της σύμβασης· στους δεκαοκτώ μήνες η προϋπόθεση αυτή δεν πληρούται. Ο νόμος δεν ορίζει διάστημα ενός έτους ούτε κάλυψη της αυτοκτονίας από την έναρξη. Δεν προβλέπει επίσης καταβολή μισού ασφαλίσματος πριν από τη διετία.
4. Στην ατομική ασφάλιση ζωής, το ασφαλιστήριο ορίζει μετά από πόσο χρόνο ο λήπτης της ασφάλισης μπορεί να ζητήσει την εξαγορά. Ποιο είναι το ανώτατο διάστημα που επιτρέπει το άρθρο 29 του ν. 2496/1997;
Κατά το άρθρο 29 παρ. 3 του ν. 2496/1997, στην ατομική ασφάλιση ο λήπτης δικαιούται να ζητήσει την εξαγορά μετά το διάστημα που προβλέπει το ασφαλιστήριο, το οποίο δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερο των τριών ετών· στην ομαδική ασφάλιση μπορεί να συμφωνηθεί κάτι διαφορετικό. Το ένα έτος είναι επιτρεπτό διάστημα, όχι όμως το ανώτατο. Τα δύο έτη είναι η προθεσμία του άρθρου 30 για την αυτοκτονία και τα πέντε έτη η παραγραφή στις ασφαλίσεις προσώπων (άρθρο 10).
5. Τι σημαίνει ελευθεροποίηση ασφαλιστηρίου ζωής;
Θεωρία: με την ελευθεροποίηση ο λήπτης σταματά να καταβάλλει ασφάλιστρα και η σύμβαση συνεχίζεται με μειωμένο κεφάλαιο, που χρηματοδοτείται από το ήδη σχηματισμένο απόθεμα· το άρθρο 152 παρ. 1 του ν. 4364/2016 προβλέπει προσυμβατική ενημέρωση για το κεφάλαιο ελευθέρου περαιτέρω καταβολών. Η πρόωρη λύση με καταβολή της αξίας εξαγοράς είναι η εξαγορά. Η διατήρηση του ίδιου κεφαλαίου χωρίς ασφάλιστρα δεν είναι ελευθεροποίηση, και η μεταβίβαση σε τρίτο είναι άλλη πράξη (εκχώρηση).
6. Τι είναι το δάνειο επί ασφαλιστηρίου ζωής;
Θεωρία: το δάνειο επί ασφαλιστηρίου χορηγείται από τον ίδιο τον ασφαλιστή στον λήπτη και έχει ως όριο και εξασφάλιση την αξία εξαγοράς που έχει σχηματιστεί· αν δεν εξοφληθεί, το οφειλόμενο ποσό αφαιρείται από την παροχή. Δεν πρόκειται για τραπεζικό δάνειο με εγγύηση του ασφαλιστή ούτε για προκαταβολή του ασφαλίσματος θανάτου στον δικαιούχο. Το δάνειο προς τον πράκτορα με εξασφάλιση τις προμήθειες δεν έχει σχέση με το ασφαλιστήριο του πελάτη.
7. Ο Π σύναψε ατομική ασφάλιση ζωής διάρκειας είκοσι ετών, με κύρια κάλυψη και συμπληρωματική κάλυψη ατυχήματος, και υπαναχωρεί μέσα στην προθεσμία του νόμου. Τι δικαιούται να παρακρατήσει η ασφαλιστική επιχείρηση κατά το άρθρο 153 του ν. 4364/2016;
Κατά το άρθρο 153 του ν. 4364/2016, ο αντισυμβαλλόμενος ατομικής ασφάλισης ζωής μπορεί να υπαναχωρήσει μέσα σε τριάντα ημέρες και η ασφαλιστική επιχείρηση δικαιούται να παρακρατήσει ένα μηνιαίο ασφάλιστρο για την κύρια ασφάλιση και το 1/12 του ετήσιου ασφαλίστρου για τις συμπληρωματικές καλύψεις. Η παρακράτηση ολόκληρου του ετήσιου ασφαλίστρου ή εξόδων έκδοσης δεν προβλέπεται, ούτε η επιστροφή όλων των ασφαλίστρων χωρίς παρακράτηση. Η διάρκεια των είκοσι ετών αποκλείει την εξαίρεση των συμβάσεων έως έξι μηνών.
8. Ισχύει η αποζημιωτική αρχή στην ασφάλιση ζωής, η οποία συμφωνείται ως ασφάλιση ποσού;
Κατά το άρθρο 27 παρ. 5 του ν. 2496/1997, στην ασφάλιση προσώπων που συμφωνήθηκε ως ασφάλιση ποσού το ασφάλισμα καταβάλλεται ανεξάρτητα από το αν προκλήθηκε ζημία και από το ύψος της· η ασφάλιση ζωής είναι τέτοια ασφάλιση. Ο περιορισμός στην αποδεδειγμένη ζημία χαρακτηρίζει τις ασφαλίσεις ζημιών. Ο νόμος δεν διακρίνει μεταξύ κάλυψης θανάτου και επιβίωσης, οπότε είναι λανθασμένες και οι δύο απαντήσεις που εφαρμόζουν την αρχή μόνο στη μία κάλυψη.
9. Τι είναι η μικτή ασφάλιση ζωής;
Θεωρία: η μικτή ασφάλιση συνδυάζει ασφάλιση θανάτου για ορισμένη διάρκεια με ασφάλιση επιβίωσης, οπότε το κεφάλαιο καταβάλλεται είτε στον θάνατο μέσα στη διάρκεια είτε στη λήξη· το άρθρο 5 του ν. 4364/2016 κατατάσσει τις μεικτές ασφαλίσεις στον Κλάδο Ι.1. Η κάλυψη θανάτου για όλη τη ζωή είναι η ισόβια ασφάλιση και η κάλυψη ορισμένης διάρκειας χωρίς παροχή στη λήξη είναι η πρόσκαιρη. Οι περιοδικές πρόσοδοι αντιστοιχούν στην ασφάλιση προσόδων (Κλάδος Ι.2).
10. Νέος γονέας με στεγαστικό δάνειο και περιορισμένο προϋπολογισμό ζητά κάλυψη ώστε, αν πεθάνει, να εξοφληθεί το δάνειο. Ποιο προϊόν ανταποκρίνεται καλύτερα στην ανάγκη του;
Κατά το άρθρο 30 παρ. 1 του ν. 4583/2018, το προτεινόμενο προϊόν πρέπει να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις και τις ανάγκες του πελάτη· εδώ η ανάγκη είναι προσωρινή και μειούμενη, όσο το υπόλοιπο του δανείου. Θεωρία: η πρόσκαιρη ασφάλιση θανάτου με φθίνον κεφάλαιο ακολουθεί την οφειλή με το χαμηλότερο κόστος. Η ισόβια και η μικτή ασφάλιση έχουν αποταμιευτικό στοιχείο και υψηλότερο ασφάλιστρο, ενώ η ασφάλιση προσόδων καλύπτει τη μακροζωία και όχι τον πρόωρο θάνατο.
11. Σε ασφάλιση ζωής για τον κίνδυνο θανάτου, ποιος ορίζει τον δικαιούχο του ασφαλίσματος και με ποιον τρόπο;
Κατά το άρθρο 28 παρ. 3 του ν. 2496/1997, στην ασφάλιση ζωής για τον κίνδυνο θανάτου ο ορισμός δικαιούχου γίνεται με γραπτή δήλωση του λήπτη της ασφάλισης, η οποία είναι ελεύθερα ανακλητή. Ο ασφαλιστής και ο ασφαλιστικός πράκτορας δεν έχουν εξουσία ορισμού δικαιούχου. Οι κληρονόμοι δεν ορίζουν δικαιούχο· αν δεν ορίστηκε δικαιούχος, δικαιούχος θεωρείται ο λήπτης και το ασφάλισμα περιλαμβάνεται στην κληρονομιά του (άρθρο 28 παρ. 4).
12. Ο λήπτης της ασφάλισης Π έχει ασφαλίσει τη δική του ζωή για τον κίνδυνο θανάτου και έχει ορίσει δικαιούχο τον αδελφό του. Μπορεί αργότερα να ορίσει άλλον δικαιούχο;
Κατά το άρθρο 28 παρ. 3 του ν. 2496/1997, ο ορισμός δικαιούχου γίνεται με γραπτή δήλωση του λήπτη της ασφάλισης, η οποία είναι ελεύθερα ανακλητή· ο Π μπορεί λοιπόν να ορίσει νέο δικαιούχο με νέα γραπτή δήλωση. Ο νόμος δεν δεσμεύει τον λήπτη ως τη λήξη και δεν απαιτεί ούτε συναίνεση του αρχικού δικαιούχου ούτε δικαστική απόφαση. Επειδή ασφαλίζεται η ζωή του ίδιου του λήπτη, δεν χρειάζεται ούτε η έγγραφη συναίνεση τρίτου του άρθρου 28 παρ. 2.
13. Ο λήπτης της ασφάλισης Π έχει ασφαλίσει τη δική του ζωή για τον κίνδυνο θανάτου. Ποιο από τα παρακάτω ΔΕΝ ισχύει κατά τον ν. 2496/1997;
Κατά το άρθρο 28 παρ. 4 του ν. 2496/1997, αν δεν ορίστηκε δικαιούχος ή αν αυτός αποποιήθηκε το ασφάλισμα, δικαιούχος θεωρείται ο λήπτης της ασφάλισης και το ασφάλισμα μετά τον θάνατό του περιλαμβάνεται στην κληρονομιά του· δεν παραμένει στον ασφαλιστή. Ισχύουν αντίθετα η ανάγκη έγγραφης συναίνεσης του λήπτη για την εκχώρηση ή την ενεχύραση του ασφαλίσματος από τον δικαιούχο (άρθρο 28 παρ. 5) και η έκπτωση του δικαιούχου που με πρόθεση προκάλεσε τον θάνατο του ασφαλισμένου (άρθρο 30 παρ. 2).
14. Ο τρίτος, του οποίου τη ζωή ασφαλίζει για τον κίνδυνο θανάτου ο λήπτης της ασφάλισης, είναι ανίκανος και νόμιμος αντιπρόσωπός του είναι ο ίδιος ο λήπτης. Ποιος δίνει την απαιτούμενη έγγραφη συναίνεση;
Κατά το άρθρο 28 παρ. 2 του ν. 2496/1997, αν ο τρίτος είναι ανίκανος τη συναίνεση δίνει ο νόμιμος αντιπρόσωπός του· αν όμως νόμιμος αντιπρόσωπος είναι ο λήπτης της ασφάλισης ή ο δικαιούχος του ασφαλίσματος, τη συναίνεση δίνει ειδικός επίτροπος του ανικάνου. Γι' αυτό δεν μπορούν να συναινέσουν ούτε ο λήπτης ούτε ο δικαιούχος, που έχουν συμφέρον από τον θάνατο. Ο ασφαλιστής είναι αντισυμβαλλόμενος και η ιατρική εξέταση δεν υποκαθιστά τη συναίνεση.
15. Ασφάλιση ζωής για τον κίνδυνο θανάτου συνάφθηκε πριν από πέντε έτη· πριν από ένα έτος συμφωνήθηκε αύξηση του ασφαλιστικού ποσού. Ο ασφαλισμένος αυτοκτονεί σήμερα. Τι οφείλει ο ασφαλιστής κατά τον ν. 2496/1997;
Κατά το άρθρο 30 παρ. 1 του ν. 2496/1997, ο ασφαλιστής καταβάλλει το ασφάλισμα σε αυτοκτονία εφόσον έχουν περάσει δύο τουλάχιστον χρόνια από τη σύναψη, και το ίδιο ισχύει για κάθε μεταγενέστερη συμφωνία που αυξάνει το ασφαλιστικό ποσό. Το αρχικό ποσό καλύπτεται, αφού πέρασαν πέντε έτη, ενώ η αύξηση του τελευταίου έτους δεν καλύπτεται. Η διετία της αύξησης δεν επηρεάζει το αρχικό ποσό, και ο νόμος δεν περιορίζει την παροχή στην αξία εξαγοράς μετά τη διετία.
16. Τι είναι η εξαγορά ασφαλιστηρίου ζωής;
Κατά το άρθρο 29 παρ. 3 και 4 του ν. 2496/1997, ο λήπτης ατομικής ασφάλισης ζωής μπορεί να ζητήσει την εξαγορά και ο ασφαλιστής του αποδίδει τη συμφωνημένη αξία εξαγοράς, οπότε η σύμβαση λύεται πριν από τη λήξη. Η συνέχιση χωρίς νέα ασφάλιστρα με μειωμένο κεφάλαιο είναι η ελευθεροποίηση. Η αύξηση του ασφαλιστικού ποσού και η αλλαγή δικαιούχου (άρθρο 28 παρ. 3) είναι άλλες πράξεις, που δεν λύουν τη σύμβαση.
17. Γιατί η αξία εξαγοράς ενός ασφαλιστηρίου ζωής είναι συνήθως μικρή ή μηδενική τα πρώτα έτη;
Κατά το άρθρο 29 παρ. 4 του ν. 2496/1997, βάση υπολογισμού της αξίας εξαγοράς είναι τα έξοδα του ασφαλιστή που βαρύνουν τη σύμβαση και τα καταβληθέντα ασφάλιστρα αποταμίευσης· τα πρώτα έτη τα έξοδα πρόσκτησης και το κόστος κινδύνου απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος των ασφαλίστρων. Ο νόμος δεν απαγορεύει την εξαγορά για πέντε έτη, αφού το διάστημα του ασφαλιστηρίου δεν μπορεί να υπερβαίνει τα τρία έτη (άρθρο 29 παρ. 3). Τα ασφάλιστρα δεν αποδίδονται στο Εγγυητικό Κεφάλαιο, και το μαθηματικό απόθεμα σχηματίζεται σταδιακά και όχι στο τέλος των καταβολών.
18. Ασφάλιση ζωής με σχηματισμένη αξία εξαγοράς λύεται με καταγγελία του ασφαλιστή για μη καταβολή ασφαλίστρου. Τι ισχύει για την αξία εξαγοράς κατά τον ν. 2496/1997;
Κατά το άρθρο 29 παρ. 4 του ν. 2496/1997, ο ασφαλιστής αποδίδει στον λήπτη τη συμφωνημένη αξία εξαγοράς και έχει την ίδια υποχρέωση σε κάθε περίπτωση λύσης της ασφαλιστικής σύμβασης, άρα και μετά από καταγγελία για καθυστέρηση ασφαλίστρου (άρθρο 6 παρ. 2). Ο νόμος δεν επιτρέπει την παρακράτηση της αξίας ως αποζημίωση και δεν εξαρτά την απόδοσή της από προηγούμενη αίτηση εξαγοράς. Το Εγγυητικό Κεφάλαιο Ιδιωτικής Ασφάλισης Ζωής του ν. 3867/2010 δεν είναι αποδέκτης αξιών εξαγοράς.
19. Πελάτης σκέφτεται να λάβει δάνειο επί του ασφαλιστηρίου ζωής του. Τι πρέπει να του εξηγήσει ο ασφαλιστικός πράκτορας;
Κατά το άρθρο 27 παρ. 3 του ν. 4583/2018, ο διανομέας επεξηγεί στον πελάτη τους όρους, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του, ώστε η πληροφόρηση να είναι πλήρης και ορθή· στο δάνειο επί ασφαλιστηρίου αυτό σημαίνει τόκο, μείωση της καθαρής παροχής και συνέπειες της μη αποπληρωμής. Θεωρία: το ανεξόφλητο δάνειο και οι τόκοι του αφαιρούνται από το ασφάλισμα ή την αξία εξαγοράς, άρα επηρεάζουν τον δικαιούχο και έχουν κόστος. Ο περιορισμός της ενημέρωσης στο ποσό που θα εισπράξει αντίκειται στην υποχρέωση πλήρους επεξήγησης.
20. Η Π υπέγραψε ατομική ασφάλιση ζωής δεκαετούς διάρκειας και λίγες ημέρες αργότερα θέλει να απαλλαγεί από αυτήν. Πόσο χρόνο έχει για να υπαναχωρήσει κατά τον ν. 4364/2016;
Το άρθρο 153 του ν. 4364/2016 δίνει στον αντισυμβαλλόμενο ατομικής ασφάλισης ζωής τριάντα ημέρες για υπαναχώρηση, οι οποίες μετρούν από τότε που πληροφορήθηκε τη σύναψη· η δεκαετής διάρκεια ξεπερνά το όριο των έξι μηνών κάτω από το οποίο το δικαίωμα δεν ισχύει. Οι δεκατέσσερις ημέρες από την παράδοση και οι δέκα μήνες από το πρώτο ασφάλιστρο ανήκουν στο διαφορετικό δικαίωμα εναντίωσης του άρθρου 2 παρ. 6 του ν. 2496/1997. Η διετία είναι το χρονικό όριο για την αυτοκτονία στο άρθρο 30 του ίδιου νόμου.
21. Αν δεν συμφωνήθηκε κάτι άλλο, ποια ασθένεια εξαιρείται ως προϋπάρχουσα από την ασφάλιση ασθενειών κατά τον ν. 2496/1997;
Κατά το άρθρο 32 παρ. 1 του ν. 2496/1997, αν δεν συμφωνήθηκε κάτι άλλο, η ασφάλιση ασθενειών καλύπτει τις ασθένειες από αιτίες που δεν υπήρχαν ή υπήρχαν, αλλά ο ασφαλισμένος δικαιολογημένα αγνοούσε την ύπαρξή τους κατά τη σύναψη· εκτός μένει η αιτία που υπήρχε και ήταν γνωστή. Η αιτία που ο ασφαλισμένος δικαιολογημένα αγνοούσε καλύπτεται ρητά. Η διετία αφορά την αυτοκτονία στην ασφάλιση ζωής (άρθρο 30), και το οικογενειακό ιστορικό δεν είναι προϋπάρχουσα πάθηση του ίδιου του ασφαλισμένου.
22. Τι είναι το μαθηματικό απόθεμα στις ασφαλίσεις ζωής;
Θεωρία: το μαθηματικό απόθεμα είναι η τεχνική πρόβλεψη των ασφαλίσεων ζωής, δηλαδή η παρούσα αξία των μελλοντικών υποχρεώσεων του ασφαλιστή μείον την παρούσα αξία των μελλοντικών ασφαλίστρων· από αυτό προκύπτουν η αξία εξαγοράς και το κεφάλαιο ελευθέρου περαιτέρω καταβολών. Δεν ταυτίζεται με το σύνολο των εισπραχθέντων ασφαλίστρων, που περιλαμβάνουν έξοδα και κόστος κινδύνου. Το μετοχικό κεφάλαιο και οι προμήθειες των πρακτόρων είναι εντελώς διαφορετικά μεγέθη.
23. Τι είναι το τεχνικό επιτόκιο σε ασφάλιση ζωής;
Θεωρία: το τεχνικό επιτόκιο είναι η αναλογιστική παραδοχή με την οποία προεξοφλούνται οι μελλοντικές παροχές και τα μελλοντικά ασφάλιστρα κατά τον υπολογισμό του ασφαλίστρου και του μαθηματικού αποθέματος. Το επιτόκιο του δανείου επί ασφαλιστηρίου και το επιτόκιο υπερημερίας είναι επιτόκια οφειλών, όχι παραδοχές τιμολόγησης. Η απόδοση των ομολόγων μπορεί να επηρεάζει την επιλογή του, αλλά δεν είναι το ίδιο μέγεθος.
24. Μετά από πόσα έτη παραγράφονται οι αξιώσεις από την ασφαλιστική σύμβαση στις ασφαλίσεις προσώπων και στις ασφαλίσεις ζημιών;
Κατά το άρθρο 10 του ν. 2496/1997, οι αξιώσεις από την ασφαλιστική σύμβαση παραγράφονται στις ασφαλίσεις ζημιών μετά από τέσσερα χρόνια και στις ασφαλίσεις προσώπων μετά από πέντε χρόνια, από το τέλος του έτους μέσα στο οποίο γεννήθηκαν. Η αντίστροφη αντιστοίχιση των προθεσμιών είναι λανθασμένη. Ο νόμος ορίζει διαφορετική προθεσμία για κάθε κατηγορία, οπότε δεν ισχύει η ίδια προθεσμία, είτε πέντε είτε τέσσερα έτη, και για τις δύο.
25. Σε αντίθεση με τον γενικό κανόνα του άρθρου 2 του ν. 2496/1997, πώς μπορεί να εκδοθεί το ασφαλιστήριο στην ασφάλιση προσώπων;
Κατά το άρθρο 27 παρ. 3 του ν. 2496/1997, στην ασφάλιση προσώπων το ασφαλιστήριο είναι ονομαστικό και δεν μπορεί να εκδοθεί σε διαταγή ή στον κομιστή. Ο γενικός κανόνας του άρθρου 2 παρ. 1, που επιτρέπει την έκδοση σε διαταγή ή στον κομιστή, δεν εφαρμόζεται εδώ. Γι' αυτό δεν επιτρέπεται ούτε η έκδοση σε διαταγή ούτε η έκδοση στον κομιστή, είτε χωριστά είτε μαζί.
26. Τι σημαίνει ασφάλιση ζωής με συμμετοχή στα κέρδη;
Θεωρία: στα ασφαλιστήρια με συμμετοχή στα κέρδη ο λήπτης δικαιούται, πέρα από τις εγγυημένες παροχές, ποσοστό του υπερβάλλοντος αποτελέσματος (κυρίως επενδυτικού) που επιτυγχάνει ο ασφαλιστής· το άρθρο 152 παρ. 1 και 3 του ν. 4364/2016 απαιτεί πληροφόρηση για τον τρόπο υπολογισμού της συμμετοχής και ετήσια ενημέρωση για το ύψος της. Ο λήπτης δεν γίνεται μέτοχος ούτε εισπράττει μέρισμα. Η απόδοση του χρηματιστηρίου χωρίς εγγυήσεις περιγράφει προϊόν συνδεδεμένο με επενδύσεις, και η συμμετοχή δεν απαλλάσσει από τα ασφάλιστρα.
27. Τι σημαίνει ότι ένα ασφαλιστήριο ζωής έχει εγγυημένο επιτόκιο;
Θεωρία: το εγγυημένο επιτόκιο είναι η ελάχιστη απόδοση που ο ασφαλιστής δεσμεύεται να πιστώνει στο μαθηματικό απόθεμα, οπότε τον επενδυτικό κίνδυνο έως το επίπεδο αυτό τον φέρει ο ίδιος· το άρθρο 152 παρ. 1 του ν. 4364/2016 απαιτεί ενημέρωση για τον βαθμό στον οποίο οι αξίες εξαγοράς είναι εγγυημένες. Η εγγύηση δεν συνδέει την απόδοση με το χρηματιστήριο. Δεν απαλλάσσει τον λήπτη από τα ασφάλιστρα και δεν διπλασιάζει το κεφάλαιο.
28. Ποια είναι η βασική διαφορά ανάμεσα σε ασφαλιστήριο ζωής με εγγυημένο επιτόκιο και σε ασφαλιστήριο unit-linked;
Θεωρία: στο ασφαλιστήριο με εγγυημένο επιτόκιο ο ασφαλιστής εγγυάται ελάχιστη απόδοση και φέρει τον επενδυτικό κίνδυνο, ενώ στο unit-linked η αξία ακολουθεί την αξία των μεριδίων των επενδυτικών κεφαλαίων και τον κίνδυνο φέρει ο λήπτης ως αντισυμβαλλόμενος. Δεν ισχύει λοιπόν ότι ο κίνδυνος κατανέμεται με τον ίδιο τρόπο και στα δύο. Κατά το άρθρο 5 του ν. 4364/2016, οι ασφαλίσεις που συνδέονται με επενδυτικά κεφάλαια αποτελούν τον Κλάδο ΙΙΙ των ασφαλίσεων ζωής και όχι ασφάλιση ζημιών.
29. Κατά το άρθρο 28 του ν. 2496/1997, ποια ασφάλιση ζωής μπορεί να συμφωνηθεί;
Κατά το άρθρο 28 παρ. 1 του ν. 2496/1997, μπορεί να συμφωνηθεί ασφάλιση κατά του κινδύνου θανάτου ή ασφάλιση επιβίωσης ή και των δύο, του λήπτη της ασφάλισης ή τρίτου. Ο νόμος δεν περιορίζει την ασφάλιση ούτε στη ζωή του λήπτη ούτε στη ζωή τρίτου, ούτε την ασφάλιση τρίτου στον κίνδυνο θανάτου. Για την ασφάλιση θανάτου τρίτου απαιτείται πάντως η έγγραφη συναίνεσή του (άρθρο 28 παρ. 2).
30. Γιατί το επάγγελμα του ασφαλισμένου επηρεάζει το ασφάλιστρο στην ασφάλιση ατυχημάτων;
Θεωρία: το επάγγελμα είναι βασικός παράγοντας κινδύνου στην ασφάλιση ατυχημάτων, γιατί μεταβάλλει την πιθανότητα και τη σοβαρότητα των σωματικών βλαβών· γι' αυτό αποτελεί αντικειμενικά ουσιώδες στοιχείο που δηλώνεται κατά το άρθρο 3 παρ. 1 του ν. 2496/1997. Η προμήθεια του πράκτορα δεν καθορίζει το κόστος του κινδύνου, και ο ν. 4583/2018 δεν ορίζει ανώτατα ασφάλιστρα. Ο φόρος ασφαλίστρων ορίζεται ανά κλάδο στο άρθρο 29 του ν. 3492/2006 και όχι ανά επάγγελμα.
31. Ο λήπτης και ασφαλισμένος Π, που έχει ασφάλιση ατυχημάτων, άλλαξε επάγγελμα από υπάλληλο γραφείου σε οικοδόμο χωρίς να ενημερώσει τον ασφαλιστή. Τι ισχύει κατά τον ν. 2496/1997;
Κατά το άρθρο 4 παρ. 1 του ν. 2496/1997, ο λήπτης οφείλει να δηλώσει μέσα σε δεκατέσσερις ημέρες από τότε που έλαβε γνώση κάθε περιστατικό που μπορεί να επιφέρει σημαντική επίταση του κινδύνου· η μετάβαση σε επάγγελμα υψηλού κινδύνου είναι τέτοιο περιστατικό και ο ασφαλιστής μπορεί να καταγγείλει ή να ζητήσει τροποποίηση (άρθρο 4 παρ. 2). Η προθεσμία του ενός μήνα αφορά την καταγγελία από τον ασφαλιστή αφότου μάθει το περιστατικό, όχι τη δήλωση του λήπτη. Η υποχρέωση δεν εξαντλείται στη σύναψη και η αλλαγή αυξάνει τον κίνδυνο· το άρθρο 4 δεν εφαρμόζεται στις ασφαλίσεις ζωής και ασθενειών (παρ. 3), εφαρμόζεται όμως στην ασφάλιση ατυχημάτων.
32. Οικογένεια με ένα εισόδημα και δύο ανήλικα τέκνα ζητά προστασία από την απώλεια του εισοδήματος. Ποια κάλυψη είναι πρωταρχική;
Κατά το άρθρο 30 παρ. 1 του ν. 4583/2018, ο διανομέας προσδιορίζει τις απαιτήσεις και τις ανάγκες του πελάτη και προτείνει προϊόν που ανταποκρίνεται σε αυτές· εδώ ο κύριος κίνδυνος είναι ο πρόωρος θάνατος του μοναδικού εργαζόμενου. Θεωρία: τον κίνδυνο αυτόν καλύπτει η ασφάλιση ζωής του γονέα, με κεφάλαιο που τεκμηριώνεται από τις υποχρεώσεις και τις ανάγκες της οικογένειας. Η ασφάλιση προσόδων καλύπτει τη μακροζωία, η ασφάλιση θανάτου των τέκνων δεν προστατεύει το εισόδημα και η ασφάλιση κατοικίας καλύπτει περιουσιακό και όχι προσωπικό κίνδυνο.
33. Τι ονομάζεται, σύμφωνα με τη θεωρία, ηθικός κίνδυνος (moral hazard) στην ασφάλιση;
Σύμφωνα με τη θεωρία, ηθικός κίνδυνος είναι ο κίνδυνος που πηγάζει από τη συμπεριφορά του ασφαλισμένου, ο οποίος, επειδή είναι ασφαλισμένος, γίνεται λιγότερο προσεκτικός ή και ανέντιμος· οι ασφαλιστές τον περιορίζουν με απαλλαγές, συμμετοχές και όρια, ενώ ο νόμος απαλλάσσει τον ασφαλιστή όταν η ασφαλιστική περίπτωση οφείλεται σε δόλο (άρθρο 7 παρ. 5 του ν. 2496/1997). Ο κίνδυνος από τα φυσικά χαρακτηριστικά του προσώπου ή του αντικειμένου είναι ο φυσικός κίνδυνος. Η αφερεγγυότητα του ασφαλιστή και η μη πληρωμή του ασφαλίστρου είναι άλλοι κίνδυνοι, που δεν αφορούν τη συμπεριφορά του ασφαλισμένου απέναντι στον ασφαλιζόμενο κίνδυνο.
34. Κατά το άρθρο 29 του ν. 3492/2006, ποιος είναι ο συντελεστής του φόρου ασφαλίστρων επί των ασφαλίστρων του κλάδου ζωής;
Κατά το άρθρο 29 παρ. 2 του ν. 3492/2006 (κείμενο σε ισχύ στις 25.10.2026), ο φόρος ασφαλίστρων είναι 4% επί των ασφαλίστρων του κλάδου ζωής, 20% επί των ασφαλίστρων του κλάδου πυρός και 15% επί των ασφαλίστρων των λοιπών κλάδων. Το 15% και το 20% αντιστοιχούν επομένως σε άλλους κλάδους. Το 0% δεν ισχύει γενικά για τη ζωή, αφού η απαλλαγή της παρ. 5Α αφορά μόνο τα ασφάλιστρα υγείας του Κλάδου Ι.3 και του Κλάδου 2 όταν ο καλυπτόμενος είναι ανήλικος.
35. Δύο εταίροι θέλουν, αν πεθάνει ο ένας, ο άλλος να έχει τα χρήματα για να εξαγοράσει την εταιρική μερίδα του από τους κληρονόμους. Ποια λύση ταιριάζει;
Θεωρία: η διασταυρούμενη ασφάλιση ζωής των εταίρων εξασφαλίζει στον επιζώντα το κεφάλαιο για την εξαγορά της μερίδας του θανόντος. Επειδή κάθε εταίρος ασφαλίζει τη ζωή τρίτου για τον κίνδυνο θανάτου, απαιτείται η έγγραφη συναίνεση του ασφαλισμένου (άρθρο 28 παρ. 2 του ν. 2496/1997). Η αστική ευθύνη, η διακοπή λειτουργίας και οι πιστώσεις είναι ασφαλίσεις ζημιών που δεν καλύπτουν τον θάνατο εταίρου.
AsfalistikosPraktoras · Θεματικές ενότητες · Οδηγός εξετάσεων · Ενδεικτικές ερωτήσεις