Η ασφαλιστική σύμβαση κατά τον ν. 2496/1997: βασικές έννοιες, σύναψη και ασφαλιστήριο, δήλωση και μεταβολή του κινδύνου, ασφάλιστρο, ασφαλιστική περίπτωση, παραγραφή και ειδικές αρχές της ασφάλισης ζημιών. Πρόκειται για πρωτότυπες σημειώσεις εξάσκησης και όχι για επίσημο υλικό της Τράπεζας της Ελλάδος ή ερωτήσεις της εξέτασης. Οι διατάξεις παρουσιάζονται όπως ισχύουν στις 25.10.2026· οι έννοιες της θεωρίας είναι οι τυπικές του προγράμματος.
1. Σε ασφαλιστήριο κατοικίας που συνάπτει καταναλωτής, ένας γενικός όρος διατυπώθηκε μονομερώς από τον ασφαλιστή και είναι αμφίσημος. Σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 4 του ν. 2251/1994, ο όρος αυτός ερμηνεύεται:
Κατά το άρθρο 2 παρ. 4 του ν. 2251/1994, οι γενικοί όροι που διατυπώθηκαν μονομερώς από τον προμηθευτή ερμηνεύονται, σε περίπτωση αμφιβολίας, υπέρ του καταναλωτή· τον κίνδυνο της ασάφειας φέρει ο ασφαλιστής που συνέταξε τον όρο. Η συνήθης πρακτική των ασφαλιστών δεν παραμερίζει αυτόν τον νόμιμο ερμηνευτικό κανόνα. Η Τράπεζα της Ελλάδος δεν εγκρίνει ούτε λαμβάνει συστηματικά τους όρους των ασφαλιστηρίων (άρθρο 18 παρ. 2 του ν. 4364/2016), άρα δεν αποφασίζει για την ερμηνεία τους.
2. Σύμφωνα με το άρθρο 2 του ν. 2251/1994, γενικός όρος ασφαλιστηρίου που επιφέρει σημαντική διατάραξη της ισορροπίας δικαιωμάτων και υποχρεώσεων σε βάρος του καταναλωτή:
Κατά το άρθρο 2 παρ. 6 του ν. 2251/1994, οι γενικοί όροι που επιφέρουν σημαντική διατάραξη της ισορροπίας δικαιωμάτων και υποχρεώσεων σε βάρος του καταναλωτή απαγορεύονται και είναι άκυροι. Η υπογραφή του λήπτη ή η ευδιάκριτη εκτύπωση του όρου δεν θεραπεύουν την ακυρότητα, γιατί κρίνεται το περιεχόμενο του όρου. Κατά το άρθρο 2 παρ. 8 του ν. 2251/1994, ο προμηθευτής δεν μπορεί να επικαλεστεί την ακυρότητα ολόκληρης της σύμβασης επειδή ένας γενικός όρος είναι άκυρος ως καταχρηστικός.
3. Ποιος νόμος ρυθμίζει την ασφαλιστική σύμβαση, δηλαδή τη σχέση του ασφαλιστή με τον λήπτη της ασφάλισης;
Ο ν. 2496/1997 ρυθμίζει την ασφαλιστική σύμβαση: το άρθρο 1 του ν. 2496/1997 ορίζει την έννοια και τα στοιχεία της και τα επόμενα άρθρα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των μερών. Ο ν. 4364/2016 αφορά την ανάληψη και την άσκηση της ασφαλιστικής δραστηριότητας (Φερεγγυότητα II) και ο ν. 4557/2018 την πρόληψη της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες. Ο ν. 4583/2018 ρυθμίζει τη διανομή ασφαλιστικών προϊόντων και όχι το περιεχόμενο της σύμβασης.
4. Κατά το άρθρο 1 παρ. 1 του ν. 2496/1997, ο ασφαλιστής αναλαμβάνει, έναντι ασφαλίστρου, την υποχρέωση να καταβάλει το ασφάλισμα:
Το άρθρο 1 παρ. 1 του ν. 2496/1997 ορίζει ότι το ασφάλισμα καταβάλλεται σε χρήμα ή, εφόσον υπάρχει ειδική συμφωνία, σε είδος, όταν επέλθει το περιστατικό από το οποίο συμφωνήθηκε να εξαρτάται η υποχρέωση του ασφαλιστή (ασφαλιστική περίπτωση). Η παροχή σε είδος ως κανόνας αντιστρέφει τη διάταξη. Η υποχρέωση περιορίζεται στο περιστατικό που προβλέπει η σύμβαση και δεν εξαρτάται από την υπαιτιότητα τρίτου.
5. Σύμφωνα με τη θεωρία της ασφάλισης, ποιο χαρακτηριστικό του ασφαλιζόμενου γεγονότος είναι απαραίτητο για να υπάρχει ασφαλιστική σύμβαση;
Σύμφωνα με τη θεωρία, ο ασφαλιστικός κίνδυνος είναι γεγονός μελλοντικό και αβέβαιο ως προς την επέλευσή του ή, όπως ο θάνατος, ως προς τον χρόνο της· γι' αυτό το άρθρο 1 παρ. 1 του ν. 2496/1997 συνδέει την παροχή με την επέλευση της ασφαλιστικής περίπτωσης. Γεγονός που έχει ήδη επέλθει πριν από την αίτηση δεν είναι ασφαλίσιμος κίνδυνος, και η υπαιτιότητα τρίτου δεν αποτελεί στοιχείο της έννοιας. Οι όροι και οι κίνδυνοι των συμβάσεων δεν υπόκεινται σε έγκριση της Τράπεζας της Ελλάδος (άρθρο 18 παρ. 2 του ν. 4364/2016).
6. Σύμφωνα με το άρθρο 33 παρ. 1 του ν. 2496/1997, ποιος είναι ο χαρακτήρας των διατάξεων του νόμου για την ασφαλιστική σύμβαση;
Το άρθρο 33 παρ. 1 του ν. 2496/1997 ορίζει ότι κάθε δικαιοπραξία που περιορίζει τα δικαιώματα του λήπτη της ασφάλισης, του ασφαλισμένου ή του δικαιούχου του ασφαλίσματος είναι άκυρη, εκτός αν ο νόμος ορίζει κάτι άλλο ή πρόκειται για τις ασφαλίσεις που απαριθμεί. Οι διατάξεις είναι επομένως ημιαναγκαστικές: η απόκλιση υπέρ του λήπτη επιτρέπεται, ενώ η απόκλιση σε βάρος του είναι άκυρη. Δεν είναι ενδοτικές, αφού δεν επιτρέπουν απόκλιση σε βάρος του λήπτη, ούτε προστατεύουν τον ασφαλιστή.
7. Σύμφωνα με το άρθρο 33 παρ. 1 του ν. 2496/1997, σε ποιες ασφαλίσεις δεν είναι άκυρη η συμφωνία που περιορίζει τα δικαιώματα του λήπτη της ασφάλισης;
Το άρθρο 33 παρ. 1 του ν. 2496/1997 εξαιρεί από την ακυρότητα των συμφωνιών σε βάρος του λήπτη την ασφάλιση μεταφοράς πραγμάτων, πίστωσης ή εγγύησης, καθώς και τη θαλάσσια ή αεροπορική ασφάλιση ζημιών. Οι ασφαλίσεις προσώπων και οι ασφαλίσεις κατοικίας δεν περιλαμβάνονται στις εξαιρέσεις, ανεξάρτητα από το ποιος είναι ο ασφαλισμένος ή από τη μεσολάβηση πράκτορα. Ούτε η υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης αυτοκινήτων ή η νομική προστασία αναφέρονται στη διάταξη.
8. Σύμφωνα με τη θεωρία της ασφαλιστικής σύμβασης, ποιος είναι ο ασφαλισμένος;
Σύμφωνα με τη θεωρία, ασφαλισμένος είναι το πρόσωπο του οποίου το ασφαλιστικό συμφέρον καλύπτεται στην ασφάλιση ζημιών ή του οποίου η ζωή ή η υγεία ασφαλίζεται στην ασφάλιση προσώπων. Το πρόσωπο που συνάπτει τη σύμβαση και οφείλει το ασφάλιστρο είναι ο λήπτης της ασφάλισης, που μπορεί να συμβληθεί και για λογαριασμό τρίτου (άρθρο 9 παρ. 1 του ν. 2496/1997), ενώ όποιος εισπράττει το ασφάλισμα είναι ο δικαιούχος. Ο ασφαλιστικός διαμεσολαβητής δεν είναι μέρος της ασφαλιστικής σύμβασης.
9. Σε ασφάλιση ζωής για τον κίνδυνο θανάτου δεν έχει οριστεί δικαιούχος. Σύμφωνα με το άρθρο 28 παρ. 4 του ν. 2496/1997, ποιος θεωρείται δικαιούχος του ασφαλίσματος;
Κατά το άρθρο 28 παρ. 4 του ν. 2496/1997, αν δεν έχει οριστεί δικαιούχος ή αν αυτός αποποιήθηκε το ασφάλισμα, δικαιούχος θεωρείται ο λήπτης της ασφάλισης και το ασφάλισμα μετά τον θάνατό του περιλαμβάνεται στην κληρονομιά του. Ο νόμος δεν ορίζει ως δικαιούχους τον σύζυγο και τα τέκνα ή τους κληρονόμους του ασφαλισμένου, που μπορεί να είναι άλλο πρόσωπο από τον λήπτη. Η έλλειψη ορισμού δικαιούχου δεν απαλλάσσει τον ασφαλιστή από την καταβολή του ασφαλίσματος.
10. Τι είναι το ασφαλιστήριο σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 1 του ν. 2496/1997;
Κατά το άρθρο 2 παρ. 1 του ν. 2496/1997, η ασφαλιστική σύμβαση αποδεικνύεται με έγγραφο που εκδίδεται από τον ασφαλιστή, το ασφαλιστήριο, για το οποίο αρκεί η αποτύπωση της υπογραφής του ασφαλιστή με μηχανικό μέσο. Η αίτηση για ασφάλιση προέρχεται από τον λήπτη και προηγείται της σύμβασης, ενώ η απόδειξη ασφαλίστρου βεβαιώνει μόνο την πληρωμή. Οι όροι των ασφαλιστηρίων δεν υπόκεινται σε προηγούμενη έγκριση από διοικητική αρχή (άρθρο 18 παρ. 2 του ν. 4364/2016).
11. Σύμφωνα με τον ν. 2496/1997, ποιο από τα παρακάτω στοιχεία ΔΕΝ απαιτείται να περιέχει το ασφαλιστήριο;
Το άρθρο 2 παρ. 3 του ν. 2496/1997 ορίζει ότι το ασφαλιστήριο περιέχει τουλάχιστον τα στοιχεία της ασφαλιστικής σύμβασης και τον τόπο και χρόνο έκδοσής του. Τα στοιχεία της σύμβασης απαριθμούνται στο άρθρο 1 παρ. 2 του ν. 2496/1997 και περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τη διάρκεια ισχύος, το εφάπαξ ή το αρχικό ασφάλιστρο, τις τυχόν εξαιρέσεις κάλυψης και το τυχόν ασφαλιστικό ποσό. Η περιουσιακή κατάσταση και τα εισοδήματα του λήπτη δεν ανήκουν στο υποχρεωτικό περιεχόμενο.
12. Σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 5 του ν. 2496/1997, μέσα σε ποια προθεσμία μπορεί ο λήπτης να εναντιωθεί γραπτά, όταν το περιεχόμενο του ασφαλιστηρίου παρεκκλίνει από την αίτηση για ασφάλιση;
Κατά το άρθρο 2 παρ. 5 του ν. 2496/1997, οι παρεκκλίσεις του ασφαλιστηρίου από την αίτηση θεωρούνται εγκεκριμένες, αν ο λήπτης δεν εναντιωθεί γραπτά εντός ενός μηνός από την παραλαβή του ασφαλιστηρίου, εφόσον ο ασφαλιστής τον ενημέρωσε για την παρέκκλιση και για το δικαίωμα εναντίωσης. Οι δεκατέσσερις ημέρες και οι δέκα μήνες αφορούν την άλλη περίπτωση εναντίωσης, του άρθρου 2 παρ. 6 του ν. 2496/1997 (μη παράδοση όρων ή πληροφοριών). Προθεσμία δεκαπέντε ημερών από την έκδοση του ασφαλιστηρίου δεν προβλέπεται για την εναντίωση.
13. Σε ασφάλιση πυρκαγιάς διάρκειας τριών ετών, ο λήπτης έχει ακόμη δικαίωμα εναντίωσης κατά το άρθρο 2 παρ. 6 του ν. 2496/1997, επειδή δεν του παραδόθηκαν οι ασφαλιστικοί όροι. Σύμφωνα με το άρθρο 8 παρ. 3 του ν. 2496/1997, τι ισχύει για την προθεσμία υπαναχώρησης των δεκατεσσάρων ημερών;
Κατά το άρθρο 8 παρ. 3 του ν. 2496/1997, στις ασφαλίσεις ζημιών με διάρκεια μεγαλύτερη του έτους και στις ασφαλίσεις προσώπων ο λήπτης μπορεί να υπαναχωρήσει εντός δεκατεσσάρων ημερών από την παράδοση του ασφαλιστηρίου, και η προθεσμία αυτή αναστέλλεται καθόσο διάστημα έχει δικαίωμα εναντίωσης κατά το άρθρο 2 παρ. 6 του ν. 2496/1997. Η προθεσμία δεν τρέχει λοιπόν παράλληλα με την εναντίωση, και τα δύο δικαιώματα δεν αλληλοαποκλείονται. Οι δέκα μήνες από την πληρωμή του πρώτου ασφαλίστρου είναι το όριο απόσβεσης της εναντίωσης και όχι σημείο έναρξης της υπαναχώρησης.
14. Ο λήπτης, στον οποίο δεν παραδόθηκαν οι ασφαλιστικοί όροι, εναντιώνεται γραπτά μέσα στην προθεσμία του άρθρου 2 παρ. 6 του ν. 2496/1997. Ποια είναι η συνέπεια της εναντίωσης;
Κατά το άρθρο 2 παρ. 6 του ν. 2496/1997, σε περίπτωση εναντίωσης ματαιώνεται η σύναψη της σύμβασης. Η αναδρομική ισχύς από τη σύναψη επέρχεται αντίθετα όταν η προθεσμία παρέλθει άπρακτη, ενώ η ισχύς με το περιεχόμενο της αίτησης είναι η συνέπεια του άρθρου 2 παρ. 5 του ν. 2496/1997, όταν ο ασφαλιστής δεν ενημέρωσε για παρέκκλιση από την αίτηση. Οι τριάντα ημέρες αφορούν τα αποτελέσματα της καταγγελίας από τον ασφαλιστή (άρθρο 8 παρ. 5 του ν. 2496/1997) και όχι την εναντίωση.
15. Ο ασφαλιστικός πράκτορας Α παραδίδει στον πελάτη Π, για λογαριασμό της ασφαλιστικής επιχείρησης Ε, το ασφαλιστήριο χωρίς τους γενικούς όρους, χωρίς ενημέρωση για το δικαίωμα εναντίωσης και χωρίς υπόδειγμα δήλωσης εναντίωσης. Σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 6 του ν. 2496/1997, τι ισχύει για την προθεσμία εναντίωσης;
Κατά το άρθρο 2 παρ. 6 του ν. 2496/1997, όταν δεν παραδόθηκαν οι ασφαλιστικοί όροι, ο λήπτης εναντιώνεται γραπτά εντός δεκατεσσάρων ημερών από την παράδοση του ασφαλιστηρίου, αλλά η προθεσμία δεν αρχίζει, αν ο ασφαλιστής δεν τον ενημέρωσε γραπτά για το δικαίωμα και δεν του χορήγησε υπόδειγμα δήλωσης εναντίωσης. Στην περίπτωση αυτή το δικαίωμα αποσβέννυται μετά πάροδο δέκα μηνών από την πληρωμή του πρώτου ασφαλίστρου. Η απόσβεση δύο μηνών μετά την πληρωμή αφορά την υπαναχώρηση του άρθρου 8 παρ. 3 του ν. 2496/1997, και η προθεσμία εναντίωσης δεν μετρά από την πληρωμή του ασφαλίστρου.
16. Σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 4 του ν. 2496/1997, όταν η σύμβαση διέπεται από γενικούς ή ειδικούς ασφαλιστικούς όρους, ο ασφαλιστής οφείλει:
Το άρθρο 2 παρ. 4 του ν. 2496/1997 υποχρεώνει τον ασφαλιστή να μνημονεύει τους γενικούς ή ειδικούς όρους στο τμήμα του ασφαλιστηρίου με τα εξατομικευμένα στοιχεία της σύμβασης και να τους παραδίδει μαζί με το ασφαλιστήριο. Η παράδοση δεν εξαρτάται από αίτημα του λήπτη ούτε αντικαθίσταται από ανάρτηση στο διαδίκτυο· αν παραλειφθεί, γεννάται δικαίωμα εναντίωσης κατά το άρθρο 2 παρ. 6 του ν. 2496/1997. Οι όροι δεν υπόκεινται σε προηγούμενη έγκριση από την Εποπτική Αρχή (άρθρο 18 παρ. 2 του ν. 4364/2016).
17. Σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 3 του ν. 2251/1994, όταν ένας γενικός όρος του ασφαλιστηρίου συγκρούεται με ειδικό όρο της ίδιας σύμβασης, υπερισχύει:
Κατά το άρθρο 2 παρ. 3 του ν. 2251/1994, οι όροι που συμφωνήθηκαν μετά από ατομική διαπραγμάτευση μεταξύ των μερών (ειδικοί όροι) υπερισχύουν των αντίστοιχων γενικών όρων. Το ότι ο γενικός όρος ισχύει για όλους τους πελάτες ή αναγράφεται πρώτος στο έντυπο δεν του δίνει προτεραιότητα. Η επιλογή του όρου που ευνοεί τον ασφαλιστή αντιβαίνει επιπλέον στην ερμηνεία υπέρ του καταναλωτή του άρθρου 2 παρ. 4 του ν. 2251/1994.
18. Σύμφωνα με τον ν. 2496/1997 και τη θεωρία, πότε καταρτίζεται η ασφαλιστική σύμβαση;
Σύμφωνα με τη θεωρία, η ασφαλιστική σύμβαση είναι άτυπη και καταρτίζεται με τη σύμπτωση των δηλώσεων βούλησης ασφαλιστή και λήπτη· το άρθρο 2 παρ. 1 του ν. 2496/1997 ορίζει ότι αποδεικνύεται με έγγραφο που εκδίδει ο ασφαλιστής, άρα το ασφαλιστήριο έχει αποδεικτικό και όχι συστατικό χαρακτήρα. Η καταβολή του ασφαλίστρου επηρεάζει την έναρξη της κάλυψης (άρθρο 6 παρ. 1 του ν. 2496/1997) και όχι την κατάρτιση. Η αίτηση του λήπτη είναι πρόταση που χρειάζεται αποδοχή από τον ασφαλιστή για να καταρτιστεί η σύμβαση.
19. Σύμφωνα με το άρθρο 2 του ν. 2496/1997, τι ισχύει για το έγγραφο προσωρινής κάλυψης;
Κατά το άρθρο 2 παρ. 2 του ν. 2496/1997, ο ασφαλιστής παραδίδει στον λήπτη ασφαλιστήριο ή, αν έχει συμφωνήσει προσωρινή κάλυψη, έγγραφο προσωρινής κάλυψης, το οποίο κατά το άρθρο 2 παρ. 3 του ν. 2496/1997 περιέχει τουλάχιστον τα στοιχεία της σύμβασης και τον τόπο και χρόνο έκδοσης. Το έγγραφο αυτό το οφείλει ο ασφαλιστής και αποδεικνύει την κάλυψη, ενώ η αίτηση για ασφάλιση δεν παρέχει κάλυψη. Δεν πρόκειται για απόδειξη πληρωμής του ασφαλίστρου.
20. Σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 1 του ν. 2496/1997, πότε αρχίζει η ασφαλιστική κάλυψη, αν δεν προκύπτει κάτι διαφορετικό από τη σύμβαση ή από τις περιστάσεις;
Κατά το άρθρο 6 παρ. 1 του ν. 2496/1997, η ασφαλιστική κάλυψη δεν αρχίζει πριν από την καταβολή του εφάπαξ ασφαλίστρου ή της πρώτης δόσης της τμηματικής καταβολής, εκτός αν προκύπτει διαφορετικά από τη σύμβαση ή από τις περιστάσεις. Δεν απαιτείται η εξόφληση όλων των δόσεων. Η υπογραφή της αίτησης ή η παραλαβή του ασφαλιστηρίου δεν αρκούν, κατά τον κανόνα, για την έναρξη της κάλυψης.
21. Ποια είναι η σημασία της αίτησης για ασφάλιση (πρότασης ασφάλισης) σύμφωνα με τον ν. 2496/1997;
Κατά το άρθρο 3 παρ. 1 του ν. 2496/1997, ο λήπτης δηλώνει κατά τη σύναψη κάθε στοιχείο που γνωρίζει και είναι αντικειμενικά ουσιώδες για την εκτίμηση του κινδύνου, συνήθως με τις απαντήσεις του στην αίτηση· κατά το άρθρο 2 παρ. 5 του ν. 2496/1997, οι παρεκκλίσεις του ασφαλιστηρίου από την αίτηση γεννούν δικαίωμα εναντίωσης. Η αίτηση δεν αποδεικνύει τη σύμβαση, που αποδεικνύεται με το ασφαλιστήριο, ούτε υποχρεώνει τον ασφαλιστή να αποδεχθεί τον κίνδυνο. Δεν είναι απόδειξη πληρωμής, και η κάλυψη αρχίζει κατά κανόνα με την καταβολή του ασφαλίστρου (άρθρο 6 παρ. 1 του ν. 2496/1997).
22. Σύμφωνα με τη θεωρία και την πρακτική της ασφαλιστικής αγοράς, πώς τροποποιείται μια ισχύουσα ασφαλιστική σύμβαση;
Σύμφωνα με τη θεωρία, η τροποποίηση της σύμβασης απαιτεί συμφωνία των μερών και αποτυπώνεται σε πρόσθετη πράξη που προσαρτάται στο ασφαλιστήριο· ακόμη και η πρόταση τροποποίησης του ασφαλιστή του άρθρου 3 παρ. 4 του ν. 2496/1997 χρειάζεται αποδοχή, αλλιώς, αν αυτό αναφέρεται στο έγγραφο της πρότασης, θεωρείται καταγγελία. Όρος που επιφυλάσσει στον προμηθευτή μονομερή τροποποίηση χωρίς ορισμένο, ειδικό και σπουδαίο λόγο είναι καταχρηστικός (άρθρο 2 παρ. 7 του ν. 2251/1994). Η προφορική συνεννόηση με τον πράκτορα δεν αποτυπώνει με βεβαιότητα συμφωνία των μερών, και η Τράπεζα της Ελλάδος δεν τροποποιεί ιδιωτικές ασφαλιστικές συμβάσεις.
23. Σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 1 του ν. 2251/1994, σε ποια περίπτωση οι γενικοί όροι ασφαλιστηρίου δεν δεσμεύουν τον καταναλωτή;
Κατά το άρθρο 2 παρ. 1 του ν. 2251/1994, οι γενικοί όροι δεν δεσμεύουν τον καταναλωτή, «εάν κατά την κατάρτιση της σύμβασης τους αγνοούσε ανυπαιτίως», ιδίως όταν ο προμηθευτής δεν του υπέδειξε την ύπαρξή τους ή του στέρησε τη δυνατότητα να λάβει πραγματική γνώση του περιεχομένου τους. Ο νόμος δεν απαιτεί χωριστή υπογραφή των όρων, και η σύναψη μέσω πράκτορα δεν μεταβάλλει τον κανόνα. Οι όροι δεν υπόκεινται σε προηγούμενη έγκριση από διοικητική αρχή (άρθρο 18 παρ. 2 του ν. 4364/2016).
24. Ασφαλιστήριο πυρκαγιάς κατοικίας του πελάτη Π ορίζει ότι η επέλευση της ασφαλιστικής περίπτωσης πρέπει να αναγγέλλεται στον ασφαλιστή μέσα σε τρεις ημέρες. Σύμφωνα με τα άρθρα 7 και 33 του ν. 2496/1997, ο όρος αυτός:
Το άρθρο 7 παρ. 1 του ν. 2496/1997 δίνει στον λήπτη προθεσμία οκτώ ημερών από τότε που έλαβε γνώση της ασφαλιστικής περίπτωσης για να ειδοποιήσει τον ασφαλιστή, και κατά το άρθρο 33 παρ. 1 του ν. 2496/1997 κάθε δικαιοπραξία που περιορίζει τα δικαιώματά του είναι άκυρη, εκτός από τις ασφαλίσεις που εξαιρούνται (μεταφορά πραγμάτων, πίστωση, εγγύηση, θαλάσσια ή αεροπορική ασφάλιση ζημιών). Ο τριήμερος όρος είναι λοιπόν άκυρος και ισχύει η νόμιμη προθεσμία· η ακυρότητα πλήττει μόνο τον όρο και όχι ολόκληρη τη σύμβαση, που θα στερούσε από τον λήπτη την κάλυψη. Η τυπογραφική έμφαση ή η υπογραφή του πελάτη δεν θεραπεύουν την ακυρότητα.
25. Σύμφωνα με το άρθρο 150 παρ. 1 του ν. 4364/2016, για ποιο από τα παρακάτω ενημερώνει η ασφαλιστική επιχείρηση τον αντισυμβαλλόμενο φυσικό πρόσωπο πριν από τη σύναψη ασφάλισης κατά ζημιών, όταν ο κίνδυνος βρίσκεται στην Ελλάδα;
Το άρθρο 150 παρ. 1 του ν. 4364/2016 υποχρεώνει την ασφαλιστική επιχείρηση να ενημερώνει, πριν από τη σύναψη, τον αντισυμβαλλόμενο φυσικό πρόσωπο για το εφαρμοστέο δίκαιο, για την ελευθερία επιλογής του και για τον τρόπο και τον χρόνο διαχείρισης των αιτιάσεων, με δυνατότητα προσφυγής σε αρμόδιο όργανο. Τα ποσοστά ζημιών του κλάδου και οι αμοιβές των στελεχών δεν περιλαμβάνονται σε αυτές τις πληροφορίες. Την ασφαλιστική αξία τη δηλώνει ο λήπτης κατά τη σύναψη (άρθρο 17 παρ. 1 του ν. 2496/1997)· δεν είναι πληροφορία που του παρέχει η επιχείρηση.
26. Ο πελάτης Π παραλαμβάνει ασφαλιστήριο στο οποίο έχει προστεθεί εξαίρεση που δεν υπήρχε στην αίτηση για ασφάλιση. Σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 5 του ν. 2496/1997, ποια από τις παρακάτω προϋποθέσεις ΔΕΝ απαιτείται για να θεωρηθεί ότι η παρέκκλιση εγκρίθηκε;
Κατά το άρθρο 2 παρ. 5 του ν. 2496/1997, οι παρεκκλίσεις θεωρούνται εγκεκριμένες, εφόσον ο λήπτης δεν εναντιώνεται γραπτά εντός ενός μηνός από την παραλαβή του ασφαλιστηρίου, εφόσον ο ασφαλιστής τον έχει ενημερώσει για την παρέκκλιση και για το δικαίωμα εναντίωσης και εφόσον του έχει χορηγήσει σε χωριστό έντυπο υπόδειγμα δήλωσης εναντίωσης. Οι τρεις αυτές προϋποθέσεις απαιτούνται σωρευτικά, ενώ η έγκριση προκύπτει από τη σιωπή του λήπτη. Ο νόμος δεν απαιτεί χωριστή δήλωση αποδοχής, και αν λείπει η ενημέρωση, οι παρεκκλίσεις δεν δεσμεύουν τον λήπτη.
27. Ο πελάτης Π ρωτά τον ασφαλιστικό πράκτορα Α αν καλύπτεται συγκεκριμένο περιστατικό από το ασφαλιστήριό του. Ποια είναι η ορθή στάση του Α σύμφωνα με το άρθρο 27 του ν. 4583/2018;
Κατά το άρθρο 27 παρ. 1 του ν. 4583/2018, ο διανομέας ενεργεί με έντιμο, αμερόληπτο και επαγγελματικό τρόπο, με γνώμονα την καλύτερη δυνατή εξυπηρέτηση των συμφερόντων του πελάτη, και κατά το άρθρο 27 παρ. 3 του ν. 4583/2018 επεξηγεί τους όρους των συμβάσεων και διασφαλίζει ότι η πληροφόρηση είναι έγκαιρη, πλήρης, ορθή, επαρκής και κατάλληλη. Η απάντηση στηρίζεται λοιπόν στους όρους του συγκεκριμένου ασφαλιστηρίου, που παραδίδονται μαζί με αυτό (άρθρο 2 παρ. 4 του ν. 2496/1997). Η απάντηση από μνήμης ή η βεβαίωση κάλυψης χωρίς έλεγχο δεν είναι ορθή πληροφόρηση, και η παραπομπή στα δικαστήρια παρακάμπτει την υποχρέωση επεξήγησης των όρων.
28. Ο λήπτης της ασφάλισης έχασε το ασφαλιστήριο που του είχε παραδοθεί. Σύμφωνα με το άρθρο 2 του ν. 2496/1997, τι ισχύει για τη σύμβαση;
Κατά το άρθρο 2 παρ. 1 του ν. 2496/1997, το ασφαλιστήριο αποδεικνύει τη σύμβαση και δεν είναι προϋπόθεση της ύπαρξής της, οπότε η απώλειά του δεν επηρεάζει την ισχύ της. Το άρθρο 2 παρ. 3 του ν. 2496/1997 δίνει στον λήπτη το δικαίωμα να ζητήσει οποτεδήποτε αντίγραφο του ασφαλιστηρίου, σε περίπτωση που αυτό απωλέσθηκε. Η σύμβαση δεν λύεται, δεν απαιτεί νέα αίτηση και δεν μετατρέπεται σε προσωρινή κάλυψη.
29. Σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 2 του ν. 2496/1997, ποιος υποχρεούται να παραδώσει το ασφαλιστήριο στον λήπτη της ασφάλισης;
Το άρθρο 2 παρ. 2 του ν. 2496/1997 υποχρεώνει τον ασφαλιστή να παραδώσει στον λήπτη ασφαλιστήριο ή έγγραφο προσωρινής κάλυψης· ο πράκτορας μπορεί να κάνει την παράδοση για λογαριασμό του, αλλά η υποχρέωση και, κατά το άρθρο 2 παρ. 6 του ν. 2496/1997, το βάρος απόδειξης της παράδοσης των εγγράφων παραμένουν στον ασφαλιστή. Ο πραγματογνώμονας εκτιμά κινδύνους ή ζημίες και δεν έχει τέτοια υποχρέωση. Η Τράπεζα της Ελλάδος δεν ελέγχει εκ των προτέρων τους όρους (άρθρο 18 παρ. 2 του ν. 4364/2016).
30. Σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 8 του ν. 2496/1997, όλοι οι όροι του ασφαλιστηρίου πρέπει:
Το άρθρο 2 παρ. 8 του ν. 2496/1997 ορίζει ότι όλοι οι όροι του ασφαλιστηρίου πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα εύλογα συμφέροντα του λήπτη της ασφάλισης και του ασφαλισμένου και να γράφονται με σαφήνεια και με ευδιάκριτα στοιχεία. Η τεχνική ορολογία δεν εξυπηρετεί τη σαφήνεια, και οι όροι δεν εγκρίνονται εκ των προτέρων από την Εποπτική Αρχή (άρθρο 18 παρ. 2 του ν. 4364/2016). Ο νόμος προβλέπει γενικούς και ειδικούς όρους (άρθρο 2 παρ. 4 του ν. 2496/1997) και δεν θέτει σε προτεραιότητα τα συμφέροντα του ασφαλιστή.
31. Η ασφαλιστική επιχείρηση Ε θέλει να καταγγείλει ετήσια ασφάλιση πυρκαγιάς λόγω καθυστέρησης καταβολής ληξιπρόθεσμης δόσης ασφαλίστρου. Σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 2 του ν. 2496/1997, πώς γίνεται η καταγγελία;
Κατά το άρθρο 6 παρ. 2 του ν. 2496/1997, η καθυστέρηση καταβολής ληξιπρόθεσμης δόσης δίνει στον ασφαλιστή δικαίωμα καταγγελίας, η οποία γίνεται με γραπτή δήλωση προς τον λήπτη· η δήλωση γνωστοποιεί ότι η περαιτέρω καθυστέρηση θα επιφέρει τη λύση της σύμβασης μετά την πάροδο δύο εβδομάδων από την κοινοποίησή της, για ασφαλίσεις με διάρκεια έως και ενός έτους. Ο ένας μήνας ισχύει για ασφαλίσεις με διάρκεια μεγαλύτερη του έτους. Η καθυστέρηση δεν λύει αυτοδικαίως τη σύμβαση, και ο νόμος δεν αρκείται σε προφορική καταγγελία.
32. Σύμφωνα με το άρθρο 11 παρ. 4 του ν. 2496/1997, ποια περιουσία μπορεί να ασφαλίσει ο λήπτης της ασφάλισης ζημιών;
Κατά το άρθρο 11 παρ. 4 του ν. 2496/1997, ο λήπτης της ασφάλισης ζημιών μπορεί να ασφαλίσει κάθε περιουσία για τη διατήρηση της οποίας έχει έννομο συμφέρον και η οποία απειλείται από ασφαλιστικό κίνδυνο (ασφαλιστικό συμφέρον). Χωρίς τέτοιο συμφέρον η ασφάλιση θα γινόταν στοίχημα, ενώ η διάταξη δεν περιορίζει την ασφάλιση σε ακίνητα του κτηματολογίου ή σε κινητά που κατέχει ο λήπτης. Κατά το άρθρο 11 παρ. 2 του ν. 2496/1997, η ζημία μπορεί να αφορά αγαθά, απαιτήσεις και κέρδη, άρα και περιουσία που δεν είναι πράγμα στην κατοχή του.
33. Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 11 του ν. 2496/1997, τι είναι το ασφαλιστικό ποσό στην ασφάλιση ζημιών;
Το άρθρο 1 παρ. 2 του ν. 2496/1997 ορίζει το ασφαλιστικό ποσό ως το τυχόν ανώτατο όριο ευθύνης του ασφαλιστή, και το άρθρο 11 παρ. 3 του ν. 2496/1997 ορίζει ότι το ασφάλισμα δεν μπορεί να υπερβαίνει την έκταση της ασφαλιστικής ζημίας ούτε το ασφαλιστικό ποσό. Το αντάλλαγμα του λήπτη είναι το ασφάλιστρο, και το μέρος της ζημίας που μένει στον ασφαλισμένο είναι η απαλλαγή. Η καταβολή ορισμένου ποσού ανεξάρτητα από τη ζημία χαρακτηρίζει την ασφάλιση ποσού στις ασφαλίσεις προσώπων (άρθρο 27 παρ. 5 του ν. 2496/1997) και όχι την ασφάλιση ζημιών.
34. Ο πελάτης Π ζήτησε στην αίτηση για ασφάλιση τριετή διάρκεια, αλλά το ασφαλιστήριο που παρέλαβε αναγράφει διάρκεια ενός έτους. Η ασφαλιστική επιχείρηση Ε δεν τον ενημέρωσε για την παρέκκλιση ούτε για το δικαίωμα εναντίωσης. Σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 5 του ν. 2496/1997, τι ισχύει;
Κατά το άρθρο 2 παρ. 5 του ν. 2496/1997, αν ο ασφαλιστής δεν ενημέρωσε τον λήπτη για την παρέκκλιση και για το δικαίωμα εναντίωσης και δεν του χορήγησε υπόδειγμα δήλωσης, οι παρεκκλίσεις δεν δεσμεύουν τον λήπτη και θεωρείται ότι συμφωνήθηκε το περιεχόμενο της αίτησης για ασφάλιση. Η έγκριση μετά από άπρακτο μήνα προϋποθέτει την ενημέρωση που εδώ έλειψε. Η σύμβαση δεν είναι άκυρη, και το ασφαλιστήριο δεν υπερισχύει της αίτησης όταν η παρέκκλιση δεν γνωστοποιήθηκε.
35. Σε ασφάλιση ζωής για τον κίνδυνο θανάτου, λήπτης της ασφάλισης είναι ο σύζυγος, ασφαλισμένη η σύζυγός του και δικαιούχος το τέκνο τους. Σύμφωνα με το άρθρο 28 παρ. 2 του ν. 2496/1997, η ασφάλιση είναι έγκυρη:
Κατά το άρθρο 28 παρ. 2 του ν. 2496/1997, η ασφάλιση της ζωής τρίτου για τον κίνδυνο θανάτου του είναι άκυρη χωρίς την έγγραφη συναίνεσή του, η οποία απαιτείται επίσης για τον ορισμό τρίτου δικαιούχου. Τη συναίνεση τη δίνει λοιπόν η ασφαλισμένη σύζυγος και όχι ο λήπτης, ενώ το άρθρο 28 παρ. 1 του ν. 2496/1997 επιτρέπει ρητά την ασφάλιση της ζωής τρίτου, άρα λήπτης και ασφαλισμένος δεν χρειάζεται να ταυτίζονται. Ο νόμος δεν απαιτεί ενήλικο δικαιούχο.
AsfalistikosPraktoras · Θεματικές ενότητες · Οδηγός εξετάσεων · Ενδεικτικές ερωτήσεις