Υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης από αυτοκίνητα, τρίτοι και εξαιρέσεις, Επικουρικό Κεφάλαιο, Γραφείο Διεθνούς Ασφάλισης και προαιρετικές καλύψεις αυτοκινήτου. Είναι πρωτότυπες σημειώσεις εξάσκησης, όχι επίσημο υλικό της Τράπεζας της Ελλάδος ούτε ερωτήσεις της εξέτασης, και στηρίζονται στα κείμενα όπως ισχύουν στις 25.10.2026. Τα ελάχιστα ποσά κάλυψης αναθεωρούνται και δεν παρατίθενται εδώ.
1. Ποιο νομοθέτημα ρυθμίζει ειδικά την υποχρεωτική ασφάλιση της αστικής ευθύνης από αυτοκίνητα στην Ελλάδα;
Η υποχρεωτική ασφάλιση της αστικής ευθύνης από αυτοκίνητα ρυθμίζεται ειδικά από το π.δ. 237/1986, το οποίο τροποποιήθηκε με τον ν. 3557/2007 και επικαιροποιήθηκε με τον ν. 5113/2024 (άρθρο 2 του ν. 5113/2024). Ο ν. 2496/1997 για την ασφαλιστική σύμβαση εφαρμόζεται μόνο συμπληρωματικά, για όσα δεν ρυθμίζει ειδικά το π.δ. 237/1986 (άρθρο 16 παρ. 3 του ν. 3557/2007). Ο ν. 4583/2018 αφορά τη διανομή ασφαλιστικών προϊόντων και ο ν. 4364/2016 την ανάληψη και άσκηση της ασφαλιστικής δραστηριότητας (Φερεγγυότητα ΙΙ), όπου η αστική ευθύνη αυτοκινήτων αποτελεί απλώς τον κλάδο 10 του άρθρου 4.
2. Σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 2 του π.δ. 237/1986, όπως ισχύει, τι πρέπει να περιλαμβάνει υποχρεωτικά η ασφαλιστική κάλυψη του αυτοκινήτου;
Κατά το άρθρο 6 παρ. 2 του π.δ. 237/1986, όπως διαμορφώθηκε με το άρθρο 5 του ν. 5113/2024, η υποχρεωτική κάλυψη περιλαμβάνει την έναντι τρίτων αστική ευθύνη από θανάτωση, σωματική βλάβη ή ζημίες σε πράγματα, μαζί με τη χρηματική ικανοποίηση για ψυχική οδύνη ή ηθική βλάβη. Οι ζημίες του ίδιου του αυτοκινήτου από σύγκρουση ή ανατροπή, η κλοπή του, η θραύση κρυστάλλων και η πυρκαγιά αφορούν ζημίες του ίδιου του ασφαλισμένου και όχι ευθύνη έναντι τρίτων. Ανήκουν στον κλάδο 3 «Χερσαία οχήματα» και είναι προαιρετικές καλύψεις, ενώ η υποχρεωτική ασφάλιση εντάσσεται στον κλάδο 10 του άρθρου 4 του ν. 4364/2016.
3. Σύμφωνα με το άρθρο 5 παρ. 1 του π.δ. 237/1986, η κυκλοφορία στην Ελλάδα αυτοκινήτου χωρίς την ασφαλιστική κάλυψη του άρθρου 2:
Κατά το άρθρο 5 παρ. 1 του π.δ. 237/1986, με την επιφύλαξη του άρθρου 3 για τα αυτοκίνητα που εξαιρούνται, απαγορεύεται η κυκλοφορία αυτοκινήτου στην Ελλάδα χωρίς την ασφαλιστική κάλυψη του άρθρου 2, και η παράβαση επισύρει κυρώσεις στον κύριο, τον κάτοχο ή τον οδηγό (άρθρο 12). Η υποχρέωση ασφάλισης αφορά το συγκεκριμένο αυτοκίνητο και βαρύνει τον κύριο ή κάτοχό του (άρθρο 2 παρ. 1), οπότε η ασφάλιση άλλου αυτοκινήτου του οδηγού δεν αρκεί. Το Επικουρικό Κεφάλαιο αποζημιώνει τα θύματα ανασφάλιστων οχημάτων χωρίς να νομιμοποιεί την κυκλοφορία τους, και οι τριάντα ημέρες του άρθρου 1 περ. ια) αφορούν το κράτος εκδήλωσης του κινδύνου για όχημα που αποστέλλεται από άλλο κράτος μέλος, όχι άδεια ανασφάλιστης κυκλοφορίας.
4. Σύμφωνα με το άρθρο 10 παρ. 1 του π.δ. 237/1986, ο ζημιωθείς από τροχαίο ατύχημα έχει κατά του ασφαλιστή του υπαιτίου:
Κατά το άρθρο 10 παρ. 1 του π.δ. 237/1986, ο ζημιωθείς έχει από την ασφαλιστική σύμβαση και μέχρι το ποσό αυτής ιδία αξίωση κατά του ασφαλιστή, δηλαδή μπορεί να στραφεί απευθείας εναντίον του, παρότι δεν είναι συμβαλλόμενος. Ο νόμος δεν εξαρτά την αξίωση αυτή ούτε από προηγούμενη τελεσίδικη απόφαση κατά του υπαιτίου ούτε από την αφερεγγυότητά του. Επιπλέον, ο ασφαλιστής δεν μπορεί να αντιτάξει στον ζημιωθέντα ενστάσεις που απορρέουν από την ασφαλιστική σύμβαση (άρθρο 11 παρ. 1, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 8 του ν. 3557/2007).
5. Τι είναι η πράσινη κάρτα κατά το άρθρο 2 του π.δ. 237/1986, όπως ισχύει;
Κατά το άρθρο 2 παρ. 2 και 3 του π.δ. 237/1986, όπως αντικαταστάθηκε και συμπληρώθηκε με το άρθρο 2 του ν. 3557/2007, η πράσινη κάρτα είναι το πιστοποιητικό διεθνούς ασφάλισης με το οποίο πρέπει να εφοδιάζεται το αυτοκίνητο με τόπο συνήθους στάθμευσης στην Ελλάδα όταν εξέρχεται από τα όριά της. Η βεβαίωση ιστορικού αξιώσεων αφορά τις αξιώσεις τρίτων της τελευταίας πενταετίας (άρθρο 6γ), η προσωρινή βεβαίωση καλύπτει το διάστημα έως την έκδοση του ασφαλιστηρίου (άρθρο 6α παρ. 1) και το ειδικό πιστοποιητικό αφορά την ειδική κάλυψη για αγώνες (άρθρο 6 παρ. 4). Κανένα από αυτά τα έγγραφα δεν αποδεικνύει τη διεθνή ασφάλιση του αυτοκινήτου.
6. Κατά το άρθρο 6β παρ. 1 του π.δ. 237/1986, ποια από τις παρακάτω περιπτώσεις αποτελεί εξαίρεση από την ασφάλιση, που ισχύει στη σχέση ασφαλιστή και ασφαλισμένου;
Κατά το άρθρο 6β παρ. 1 περ. α), που προστέθηκε στο π.δ. 237/1986 με το άρθρο 4 του ν. 3557/2007, εξαιρούνται από την ασφάλιση οι ζημίες από οδηγό που στερείται της άδειας οδήγησης που προβλέπεται για την κατηγορία του οχήματος· κατά την παρ. 3, η εξαίρεση ισχύει μόνο στη σχέση με τον ασφαλισμένο και ο ασφαλιστής δεν απαλλάσσεται έναντι των ζημιωθέντων τρίτων. Η έγκυρη άδεια άλλου κράτους μέλους δεν συνιστά έλλειψη άδειας, και η ασφάλιση καλύπτει την ευθύνη κάθε οδηγού, όχι μόνο του λήπτη ή του κυρίου (άρθρο 6 παρ. 1). Ένα προηγούμενο ατύχημα μπορεί να επηρεάσει το ασφάλιστρο (άρθρο 6 παρ. 3 περ. δ), αλλά δεν αποτελεί εξαίρεση από την κάλυψη.
7. Ο ασφαλιστής αποζημίωσε τον ζημιωθέντα τρίτο, αν και ο οδηγός του ασφαλισμένου αυτοκινήτου οδηγούσε υπό την επίδραση οινοπνεύματος, κατά παράβαση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας και σε αιτιώδη συνάφεια με το ατύχημα. Κατά το π.δ. 237/1986, ο ασφαλιστής μπορεί:
Η οδήγηση υπό την επίδραση οινοπνεύματος, σε αιτιώδη συνάφεια με το ατύχημα, αποτελεί εξαίρεση από την ασφάλιση κατά το άρθρο 6β παρ. 1 περ. β), που προστέθηκε στο π.δ. 237/1986 με το άρθρο 4 του ν. 3557/2007, η οποία όμως ισχύει μόνο στη σχέση του ασφαλιστή με τον ασφαλισμένο (παρ. 3). Γι' αυτό ο ασφαλιστής αποζημιώνει τον ζημιωθέντα τρίτο, χωρίς να μπορεί να του αντιτάξει ενστάσεις από τη σύμβαση, και διατηρεί δικαίωμα αγωγής κατά του λήπτη, του ασφαλισμένου και του οδηγού (άρθρο 11 παρ. 1, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 8 του ν. 3557/2007). Ο ζημιωθείς δεν επιστρέφει όσα έλαβε, το Επικουρικό Κεφάλαιο δεν ευθύνεται, αφού το αυτοκίνητο ήταν ασφαλισμένο, και η εξαίρεση δεν ακυρώνει αναδρομικά τη σύμβαση.
8. Ο πελάτης Π ζητά από τον ασφαλιστικό πράκτορα Α φθηνότερο συμβόλαιο υποχρεωτικής ασφάλισης, με όρο που εξαιρεί από την κάλυψη τις ζημίες που προκαλούνται όταν οδηγεί άλλος. Κατά το άρθρο 6β παρ. 2 του π.δ. 237/1986, ο όρος αυτός:
Κατά το άρθρο 6β παρ. 2, που προστέθηκε στο π.δ. 237/1986 με το άρθρο 4 του ν. 3557/2007, η σύμβαση μπορεί να ορίζει και άλλες εξαιρέσεις, πέρα από εκείνες της παρ. 1, μόνο αν αφορούν προαιρετική ασφαλιστική κάλυψη, και κάθε άλλη εξαίρεση είναι αυτοδικαίως άκυρη· άλλωστε η ασφάλιση πρέπει να καλύπτει την ευθύνη κάθε οδηγού (άρθρο 6 παρ. 1). Ούτε η ρητή αποδοχή του λήπτη ούτε μια έγκριση της Τράπεζας της Ελλάδος ως εποπτικής αρχής θεραπεύουν την ακυρότητα. Επιπλέον, ακόμη και οι νόμιμες εξαιρέσεις ισχύουν μόνο στη σχέση ασφαλιστή και ασφαλισμένου και δεν αντιτάσσονται στους ζημιωθέντες τρίτους (παρ. 3), οπότε ο όρος δεν θα μπορούσε να ισχύει έναντι των τρίτων.
9. Στην ασφάλιση αυτοκινήτου, η προαιρετική κάλυψη «προστασία bonus» σημαίνει ότι:
Σύμφωνα με τη θεωρία της ασφάλισης αυτοκινήτου, στο σύστημα bonus-malus το ασφάλιστρο μειώνεται μετά από έτη χωρίς ζημίες και αυξάνεται μετά από υπαίτια ζημία· ο νόμος επιτρέπει στον ασφαλιστή να επιβάλει επιπλέον ασφάλιστρο όταν έχει καταβάλει αποζημίωση σε τρίτο (άρθρο 6 παρ. 3 περ. δ) του π.δ. 237/1986, όπως προστέθηκε με το άρθρο 3 του ν. 3557/2007). Η προστασία bonus είναι προαιρετική συμβατική κάλυψη με την οποία ο ασφαλισμένος διατηρεί την έκπτωσή του παρά τη ζημία, μέσα στα όρια των όρων του συμβολαίου. Η ανάληψη της απαλλαγής είναι διαφορετική κάλυψη, η ετήσια μείωση ανεξάρτητα από τις ζημίες αναιρεί την ίδια τη λογική του bonus-malus και η επιστροφή ασφαλίστρου για έτος χωρίς ζημίες δεν είναι προστασία bonus.
10. Ο Π δέχθηκε να μεταφερθεί με αυτοκίνητο που είχε αφαιρεθεί από τον νόμιμο κάτοχό του με αθέμιτα μέσα και τραυματίστηκε σε ατύχημα. Κατά το άρθρο 6 παρ. 2 του π.δ. 237/1986, όπως ισχύει, η ευθύνη έναντι του Π εξαιρείται από την κάλυψη:
Κατά το άρθρο 6 παρ. 2 του π.δ. 237/1986, όπως διαμορφώθηκε με το άρθρο 5 του ν. 5113/2024, εξαιρείται της κάλυψης η ευθύνη έναντι προσώπων που συγκατατέθηκαν να μεταφερθούν με το αυτοκίνητο, εφόσον ο ασφαλιστής αποδείξει ότι γνώριζαν ότι αφαιρέθηκε από τον νόμιμο κάτοχό του με αθέμιτα μέσα· το βάρος της απόδειξης φέρει ο ασφαλιστής και απαιτείται πραγματική γνώση. Η διατύπωση «γνώριζαν ή όφειλαν να γνωρίζουν» ανήκει στο αρχικό κείμενο του 1986 και δεν ισχύει πλέον, ενώ ο επιβάτης δεν χρειάζεται να αποδείξει την άγνοιά του. Η εξαίρεση δεν επέρχεται αυτόματα λόγω της αφαίρεσης: χωρίς απόδειξη της γνώσης του επιβάτη, η ευθύνη έναντί του καλύπτεται.
11. Ποιοι θεωρούνται τρίτοι, που προστατεύονται από την υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης αυτοκινήτου, κατά το π.δ. 237/1986;
Κατά το άρθρο 7 του π.δ. 237/1986, δεν θεωρούνται τρίτοι ορισμένα πρόσωπα, όπως ο οδηγός του αυτοκινήτου που προξένησε τη ζημία, κάθε πρόσωπο του οποίου η ευθύνη καλύπτεται με τη σύμβαση και εκείνος που την κατάρτισε με τον ασφαλιστή· οι υπόλοιποι ζημιωθέντες, και οι επιβάτες, είναι τρίτοι. Η προστασία δεν περιορίζεται σε πεζούς και ποδηλάτες ούτε στα πρόσωπα των άλλων οχημάτων. Αντίθετα, ο οδηγός του ζημιογόνου αυτοκινήτου εξαιρείται ρητά (άρθρο 7 περ. α), άρα δεν είναι τρίτος.
12. Στην ασφάλιση αυτοκινήτου, η κάλυψη «οδική βοήθεια» (ρυμούλκηση, επιτόπια αποκατάσταση βλάβης) εντάσσεται, κατά το άρθρο 4 του ν. 4364/2016:
Κατά το άρθρο 4 παρ. 1 περ. ιη) του ν. 4364/2016, ο κλάδος 18 «Βοήθεια» περιλαμβάνει την άμεση παροχή βοήθειας, σε χρήμα ή σε είδος, σε πρόσωπα που περιέρχονται σε δυσχερή θέση κατά τη διάρκεια μετακινήσεων, όπως η ρυμούλκηση του αυτοκινήτου· πρόκειται για προαιρετική κάλυψη. Η υποχρεωτική ασφάλιση του π.δ. 237/1986 και ο κλάδος 10 αφορούν την αστική ευθύνη έναντι τρίτων και όχι την παροχή υπηρεσιών στον ασφαλισμένο. Ο κλάδος 17 «Νομική προστασία» αφορά την ανάληψη δικαστικών εξόδων και την παροχή νομικής προστασίας.
13. Κατά το άρθρο 4 του ν. 4364/2016, ο κλάδος 3 «Χερσαία οχήματα» των ασφαλίσεων κατά ζημιών καλύπτει:
Κατά το άρθρο 4 παρ. 1 περ. γ) του ν. 4364/2016, ο κλάδος 3 «Χερσαία οχήματα» καλύπτει κάθε ζημία που υφίστανται αυτοκινούμενα και μη χερσαία οχήματα, εκτός των σιδηροδρομικών, δηλαδή τις ζημίες του ίδιου του ασφαλισμένου αυτοκινήτου. Η αστική ευθύνη από τη χρήση χερσαίων αυτοκινήτων, μαζί με την ευθύνη του μεταφορέα, είναι ο κλάδος 10, στον οποίο ανήκει η υποχρεωτική ασφάλιση του π.δ. 237/1986. Τα μεταφερόμενα εμπορεύματα και οι αποσκευές ανήκουν στον κλάδο 7 και η βοήθεια κατά τη μετακίνηση στον κλάδο 18.
14. Ο πελάτης Π ρωτά τον ασφαλιστικό πράκτορα Α ποιο κείμενο τον υποχρεώνει να καλύψει με ασφάλιση την ευθύνη του έναντι τρίτων για το αυτοκίνητό του. Ο Α πρέπει να του αναφέρει:
Κατά το άρθρο 2 παρ. 1 του π.δ. 237/1986, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 4 του ν. 5113/2024, ο κύριος ή κάτοχος αυτοκινήτου με τόπο συνήθους στάθμευσης στην Ελλάδα υποχρεούται να καλύπτει με ασφάλιση την έναντι τρίτων αστική ευθύνη· το διάταγμα ισχύει όπως τροποποιήθηκε με τους ν. 3557/2007 και 5113/2024. Ο ν. 4583/2018 ρυθμίζει τη διανομή ασφαλιστικών προϊόντων, ο ν. 4557/2018 την πρόληψη της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και ο ν. 3867/2010 το Εγγυητικό Κεφάλαιο Ιδιωτικής Ασφάλισης Ζωής.
15. Σύμφωνα με το π.δ. 237/1986, ποιο έγγραφο αποδεικνύει την ύπαρξη της υποχρεωτικής ασφαλιστικής κάλυψης ενός αυτοκινήτου;
Κατά το άρθρο 5 παρ. 2 του π.δ. 237/1986, η ύπαρξη της ασφαλιστικής κάλυψης αποδεικνύεται με έγγραφη βεβαίωση που εκδίδεται από τον ασφαλιστή· γενικότερα, κατά το άρθρο 2 παρ. 1 του ν. 2496/1997, η ασφαλιστική σύμβαση αποδεικνύεται με έγγραφο του ασφαλιστή. Η άδεια κυκλοφορίας και η απόδειξη πληρωμής των τελών κυκλοφορίας αφορούν την κυκλοφορία και τη φορολογία του οχήματος, όχι την ασφάλισή του· το δίπλωμα οδήγησης αποδεικνύει μόνο ότι ο οδηγός έχει δικαίωμα οδήγησης.
16. Σε ασφαλιστική σύμβαση αυτοκινήτου, ως λήπτης της ασφάλισης νοείται:
Κατά το άρθρο 1 παρ. 1 του ν. 2496/1997, λήπτης της ασφάλισης είναι ο συμβαλλόμενος του ασφαλιστή, και κατά το άρθρο 6 παρ. 1 του ν. 2496/1997 αυτός υποχρεούται να καταβάλλει τα ασφάλιστρα. Ο ζημιωθείς είναι το πρόσωπο που δικαιούται αποκατάσταση της ζημίας (άρθρο 1 περ. γ) του π.δ. 237/1986) και δεν είναι συμβαλλόμενος· ο πραγματογνώμονας απλώς εκτιμά τη ζημία· ο ασφαλιστικός διαμεσολαβητής μεσολαβεί στη διανομή χωρίς να γίνεται μέρος της σύμβασης.
17. Κατά το άρθρο 1 του π.δ. 237/1986, όπως ισχύει, ως «ασφαλισμένος» στην υποχρεωτική ασφάλιση αυτοκινήτου νοείται:
Κατά το άρθρο 1 περ. β) του π.δ. 237/1986, όπως ισχύει μετά το άρθρο 3 του ν. 5113/2024, ασφαλισμένος είναι το πρόσωπο του οποίου η ευθύνη καλύπτεται σύμφωνα με τις διατάξεις του διατάγματος· κατά το άρθρο 6 παρ. 1 του π.δ. 237/1986, η ασφάλιση καλύπτει την αστική ευθύνη του κυρίου, του κατόχου και κάθε οδηγού, όχι μόνο του ονομαστικά δηλωμένου. Το πρόσωπο που δικαιούται αποκατάσταση της ζημίας είναι ο ζημιωθείς (περ. γ) και η ασφαλιστική επιχείρηση που καλύπτει τον κίνδυνο είναι ο ασφαλιστής (περ. δ).
18. Ο πελάτης Π αγόρασε καινούργιο αυτοκίνητο με δάνειο και η δανείστρια τράπεζα ζητά να προστατεύεται η αξία του ίδιου του οχήματος. Ποια κάλυψη θα του προτείνατε επιπλέον της υποχρεωτικής ασφάλισης αστικής ευθύνης;
Κατά το άρθρο 2 παρ. 1 του π.δ. 237/1986, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 4 του ν. 5113/2024, η υποχρεωτική ασφάλιση καλύπτει την έναντι τρίτων αστική ευθύνη και όχι το ίδιο το όχημα· τη ζημία και την κλοπή του οχήματος καλύπτει προαιρετικά ο Κλάδος 3 «Χερσαία οχήματα» του άρθρου 4 παρ. 1 του ν. 4364/2016, συνήθως με τη χρηματοδότρια τράπεζα ως δικαιούχο. Η ασφάλιση πιστώσεων (Κλάδος 14) καλύπτει τον δανειστή για την αφερεγγυότητα του οφειλέτη και η ασφάλιση εγγυήσεων (Κλάδος 15) την εκτέλεση συμβατικών υποχρεώσεων, όχι την αξία του οχήματος· η ασφάλιση μεταφερόμενων εμπορευμάτων (Κλάδος 7) αφορά τα φορτία.
19. Ποια κάλυψη αποζημιώνει τη ζημία που υφίσταται το ίδιο το όχημα του ασφαλισμένου από ατύχημα που προκάλεσε ο οδηγός του;
Κατά το άρθρο 2 παρ. 1 του π.δ. 237/1986, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 4 του ν. 5113/2024, η υποχρεωτική ασφάλιση καλύπτει την έναντι τρίτων αστική ευθύνη και όχι τη ζημία του ίδιου του ασφαλισμένου οχήματος. Τη ζημία αυτή αποζημιώνει η προαιρετική κάλυψη ιδίων ζημιών, που ανήκει στον Κλάδο 3 «Χερσαία οχήματα» του άρθρου 4 παρ. 1 του ν. 4364/2016. Η νομική προστασία (Κλάδος 17) αναλαμβάνει δικαστικά έξοδα και η βοήθεια (Κλάδος 18) παρέχει άμεση συνδρομή σε δυσχερή θέση, χωρίς να αποζημιώνουν τη ζημία του οχήματος.
20. Σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 1 του π.δ. 237/1986, όπως ισχύει μετά το άρθρο 4 του ν. 5113/2024, η υποχρέωση ασφάλισης του αυτοκινήτου υφίσταται:
Κατά το άρθρο 2 παρ. 1 του π.δ. 237/1986, όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 4 του ν. 5113/2024, η υποχρέωση ασφάλισης υφίσταται διαρκώς από τη χορήγηση της άδειας και των πινακίδων κυκλοφορίας, ανεξάρτητα από την πραγματική κίνηση του αυτοκινήτου, εκτός αν έχει τηρηθεί η διαδικασία ακινησίας. Ο περιορισμός στον χρόνο κίνησης σε δρόμο ανήκει στην παλαιότερη διατύπωση. Ούτε η έκδοση του πρώτου ασφαλιστηρίου ούτε η δήλωση χρήσης από τον κάτοχο καθορίζουν την έναρξη της υποχρέωσης.
21. Σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 1 του π.δ. 237/1986, όπως ισχύει, ατύχημα που προκαλείται από όχημα για το οποίο έχει τηρηθεί η διαδικασία ακινησίας αντιμετωπίζεται:
Κατά το άρθρο 2 παρ. 1 του π.δ. 237/1986, όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 4 του ν. 5113/2024, τα ατυχήματα από οχήματα για τα οποία έχει τηρηθεί η διαδικασία ακινησίας αντιμετωπίζονται όπως τα ατυχήματα από ανασφάλιστα οχήματα και οι ζημιωθέντες έχουν αξίωση κατά του Επικουρικού Κεφαλαίου. Αξίωση κατά του τελευταίου ασφαλιστή δεν υπάρχει, αφού το όχημα δεν είναι πλέον ασφαλισμένο· το Γραφείο Διεθνούς Ασφάλισης αφορά διασυνοριακά ατυχήματα και όχι την ακινησία· ο ζημιωθείς δεν στερείται αποζημίωσης.
22. Όταν όχημα αποστέλλεται από άλλο κράτος μέλος της ΕΕ στην Ελλάδα, η Ελλάδα ως κράτος προορισμού μπορεί, κατ' επιλογή του υπόχρεου για την κάλυψη, να θεωρηθεί κράτος εκδήλωσης του κινδύνου, αμέσως μετά την αποδοχή της παράδοσης, για διάστημα:
Κατά το άρθρο 1 περ. ια) του π.δ. 237/1986, όπως διαμορφώθηκε με το άρθρο 3 του ν. 5113/2024, η Ελλάδα ως κράτος προορισμού μπορεί να θεωρηθεί κράτος εκδήλωσης του κινδύνου για τριάντα (30) ημέρες από την αποδοχή της παράδοσης, ακόμη και αν το όχημα δεν είναι ταξινομημένο στην Ελλάδα. Αν στο διάστημα αυτό το όχημα εμπλακεί σε ατύχημα χωρίς ασφάλιση, αποζημιώνει το Επικουρικό Κεφάλαιο. Οι προθεσμίες των 15, 60 και 90 ημερών δεν προβλέπονται στη διάταξη.
23. Ο πελάτης Π χρησιμοποιεί μονοθέσιο μηχανοκίνητο μέσο που κινείται επί του εδάφους αποκλειστικά με μηχανική ισχύ, έχει καθαρό βάρος 40 κιλά και μέγιστη ταχύτητα εκ κατασκευής 20 χλμ. ανά ώρα. Κατά τον ορισμό του άρθρου 1 του π.δ. 237/1986, όπως ισχύει, το όχημα αυτό:
Κατά το άρθρο 1 περ. α) του π.δ. 237/1986, όπως διαμορφώθηκε με το άρθρο 3 του ν. 5113/2024, όχημα είναι και το αυτοκίνητο που κινείται αποκλειστικά με μηχανική ισχύ και έχει μέγιστο καθαρό βάρος άνω των 25 κιλών και μέγιστη ταχύτητα εκ κατασκευής άνω των 14 χλμ. ανά ώρα· το όχημα του Π πληροί και τα δύο. Η ταχύτητα άνω των 25 χλμ. ανά ώρα είναι το άλλο, εναλλακτικό κριτήριο, ενώ το όριο των 100 κιλών δεν προβλέπεται. Ο ορισμός δεν περιορίζεται σε δημόσιο δρόμο.
24. Σύμφωνα με το άρθρο 1 του π.δ. 237/1986, όπως ισχύει, τόπος συνήθους στάθμευσης αυτοκινήτου οχήματος είναι, κατά κανόνα, το έδαφος του κράτους:
Κατά το άρθρο 1 περ. ε) του π.δ. 237/1986, όπως ισχύει, τόπος συνήθους στάθμευσης είναι το έδαφος του κράτους του οποίου το όχημα φέρει πινακίδα κυκλοφορίας, μόνιμη ή προσωρινή. Ο τόπος κατασκευής, η έδρα του ασφαλιστή και η ιθαγένεια του οδηγού δεν προβλέπονται ως κριτήρια.
25. Το αυτοκίνητο του πελάτη Π φέρει πινακίδες που δεν αντιστοιχούν σε αυτό και εμπλέκεται σε ατύχημα στην Ιταλία. Κατά το άρθρο 1 περ. ε) του π.δ. 237/1986, όπως ισχύει, τόπος συνήθους στάθμευσης θεωρείται το έδαφος:
Κατά το άρθρο 1 περ. ε) του π.δ. 237/1986, όπως διαμορφώθηκε με το άρθρο 3 του ν. 5113/2024, αν το όχημα φέρει πινακίδες που δεν αντιστοιχούν σε αυτό και εμπλέκεται σε ατύχημα, τόπος συνήθους στάθμευσης θεωρείται το έδαφος του κράτους του ατυχήματος, εδώ η Ιταλία. Το κράτος κατοικίας του κατόχου ισχύει μόνο όταν δεν προβλέπονται ούτε μητρώο ούτε πιστοποιητικό ασφάλισης ούτε διακριτικό σήμα· το κράτος έκδοσης των πινακίδων και η έδρα του ασφαλιστή δεν είναι κριτήρια σε αυτή την περίπτωση.
26. Σύμφωνα με τον ορισμό της κυκλοφορίας οχήματος του άρθρου 1 περ. ιβ) του π.δ. 237/1986, όπως ισχύει, ποιο από τα παρακάτω ΔΕΝ ισχύει;
Κατά το άρθρο 1 περ. ιβ) του π.δ. 237/1986, όπως προστέθηκε με το άρθρο 3 του ν. 5113/2024, κυκλοφορία είναι κάθε χρήση που ανταποκρίνεται στη λειτουργία του οχήματος ως μέσου μεταφοράς τη στιγμή του ατυχήματος, ανεξάρτητα από τα χαρακτηριστικά του, το έδαφος χρήσης και το αν είναι ακινητοποιημένο ή κινείται. Άρα δεν περιορίζεται σε δημόσια οδό· οι υπόλοιπες τρεις προτάσεις αποδίδουν σωστά τον ορισμό.
27. Ο πελάτης Π οδηγεί το ασφαλισμένο αυτοκίνητό του μέσα σε ιδιωτικό αγρό και προκαλεί ζημία σε τρίτο. Κατά τον ορισμό της κυκλοφορίας οχήματος του π.δ. 237/1986, όπως ισχύει, η χρήση αυτή:
Κατά το άρθρο 1 περ. ιβ) του π.δ. 237/1986, όπως ισχύει, κυκλοφορία είναι κάθε χρήση που ανταποκρίνεται στη λειτουργία του οχήματος ως μέσου μεταφοράς, ανεξάρτητα από το έδαφος στο οποίο χρησιμοποιείται· ο ιδιωτικός αγρός δεν αποκλείει την κυκλοφορία. Δεν απαιτείται δρόμος, ούτε προσβασιμότητα στο κοινό (η εξομοίωση με χώρο προσιτό στο κοινό ανήκει στην παλαιότερη διατύπωση του άρθρου 2), ούτε έχει σημασία η κυριότητα του εδάφους.
28. Σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 1 του π.δ. 237/1986, όπως ισχύει, υποχρεούται να καλύψει με ασφάλιση την αστική ευθύνη έναντι τρίτων:
Κατά το άρθρο 2 παρ. 1 του π.δ. 237/1986, όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 4 του ν. 5113/2024, ο κύριος ή κάτοχος αυτοκινήτου με τόπο συνήθους στάθμευσης στην Ελλάδα υποχρεούται να καλύψει με ασφάλιση την αστική ευθύνη έναντι τρίτων. Ο οδηγός ως τέτοιος, ο ασφαλιστικός πράκτορας που απλώς διαμεσολαβεί και το Επικουρικό Κεφάλαιο, που παρεμβαίνει μόνο σε ειδικές περιπτώσεις όπως τα ανασφάλιστα οχήματα, δεν φέρουν την υποχρέωση σύναψης.
29. Κατά το άρθρο 3 παρ. 1 του π.δ. 237/1986, τα αυτοκίνητα που εξαιρούνται από την υποχρέωση ασφάλισης πρέπει να είναι εφοδιασμένα με:
Κατά το άρθρο 3 παρ. 1 του π.δ. 237/1986, τα αυτοκίνητα που εξαιρούνται από την υποχρέωση ασφάλισης πρέπει να είναι εφοδιασμένα με πιστοποιητικό της αρμόδιας ελληνικής αρχής που βεβαιώνει την ιδιότητά τους. Η πράσινη κάρτα είναι πιστοποιητικό διεθνούς ασφάλισης του Γραφείου Διεθνούς Ασφάλισης, που εκδίδουν τα μέλη του για ασφαλισμένα αυτοκίνητα που εξέρχονται από την Ελλάδα (άρθρα 2 παρ. 2 και 29 παρ. 5, όπως ισχύουν), και όχι η Τράπεζα της Ελλάδος· το Επικουρικό Κεφάλαιο δεν αναφέρεται ως φορέας έκδοσης τέτοιου πιστοποιητικού· η βεβαίωση ασφάλισης προϋποθέτει ασφάλιση, ενώ τα αυτοκίνητα αυτά εξαιρούνται.
30. Σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 3 του π.δ. 237/1986, ο ασφαλιστής ευθύνεται έναντι τρίτων που ζημιώθηκαν από αυτοκίνητο με τόπο συνήθους στάθμευσης στην Ελλάδα, στα ευρωπαϊκά εδάφη των κρατών μελών, σύμφωνα με το δίκαιο:
Κατά το άρθρο 6 παρ. 3 του π.δ. 237/1986, ο ασφαλιστής ευθύνεται έναντι των τρίτων που ζημιώθηκαν από την κυκλοφορία αυτοκινήτου με τόπο συνήθους στάθμευσης στην Ελλάδα, στα ευρωπαϊκά εδάφη των κρατών μελών, σύμφωνα με το δίκαιο του κράτους του ατυχήματος. Η ιθαγένεια του ζημιωθέντος, η έδρα του ασφαλιστή και η επιλογή των συμβαλλομένων δεν προβλέπονται ως κριτήρια του εφαρμοστέου δικαίου.
31. Ποια από τα παρακάτω αυτοκίνητα εξαιρούνται από την υποχρεωτική ασφάλιση κατά το άρθρο 3 παρ. 1 του π.δ. 237/1986; i. Τα αυτοκίνητα του Δημοσίου. ii. Τα αυτοκίνητα ιδιοκτησίας ξένων κρατών, υπό τον όρο της αμοιβαιότητας. iii. Τα αυτοκίνητα ιδιωτικών επιχειρήσεων μεταφοράς εμπορευμάτων. iv. Τα αυτοκίνητα οργανισμών ιδιωτικού δικαίου.
Κατά το άρθρο 3 παρ. 1 του π.δ. 237/1986, εξαιρούνται της υποχρεωτικής ασφάλισης τα αυτοκίνητα του Δημοσίου, υπό τον όρο της αμοιβαιότητας τα αυτοκίνητα ιδιοκτησίας ξένων κρατών, καθώς και αυτά που ανήκουν σε διακυβερνητικούς οργανισμούς. Άρα ισχύουν οι i και ii. Τα αυτοκίνητα ιδιωτικών επιχειρήσεων μεταφοράς εμπορευμάτων (iii) και οργανισμών ιδιωτικού δικαίου (iv) δεν εξαιρούνται και πρέπει να ασφαλίζονται.
32. Σύμφωνα με την ΠΕΕ 195/3/2021 της Τράπεζας της Ελλάδος, το ελάχιστο ποσό ασφαλιστικής κάλυψης για υλική ζημία ορίζεται, από 1.1.2022:
Κατά την ΠΕΕ 195/3/29.11.2021 της Τράπεζας της Ελλάδος (ΦΕΚ Β΄ 5679/7.12.2021), σε ισχύ από 1.1.2022, και κατά το άρθρο 6 παρ. 5 του π.δ. 237/1986, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 5 του ν. 5113/2024, το ελάχιστο ποσό για υλική ζημία είναι 1.300.000 ευρώ ανά ατύχημα, ανεξάρτητα από τον αριθμό των θυμάτων. Το ποσό ανά θύμα αφορά τη σωματική βλάβη· ούτε ανά ασφαλιστήριο και έτος ούτε ανά όχημα ορίζεται το ελάχιστο.
33. Από ποια ημερομηνία ισχύουν τα ελάχιστα ποσά υποχρεωτικής ασφάλισης αυτοκινήτων που όρισε η Εκτελεστική Επιτροπή της Τράπεζας της Ελλάδος με την ΠΕΕ 195/3/29.11.2021;
Η ΠΕΕ 195/3/29.11.2021 της Τράπεζας της Ελλάδος, που εκδόθηκε κατ' εφαρμογή του άρθρου 6 παρ. 5 του π.δ. 237/1986, ορίζει στην παρ. 3 ότι η ισχύς της αρχίζει από 1.1.2022 και αναθεωρεί τα ελάχιστα ποσά σύμφωνα με τον Εναρμονισμένο Δείκτη Τιμών Καταναλωτή. Οι ημερομηνίες 1.1.2021, 1.1.2023 και 1.1.2024 δεν είναι η ημερομηνία έναρξης ισχύος της.
34. Ο ασφαλιστικός πράκτορας Α προτείνει στον πελάτη Π συμβόλαιο υποχρεωτικής ασφάλισης αυτοκινήτου με όριο κάλυψης υλικής ζημίας 900.000 ευρώ ανά ατύχημα. Από 1.1.2022, το όριο αυτό:
Από 1.1.2022 η ΠΕΕ 195/3/29.11.2021 ορίζει ελάχιστο ποσό κάλυψης υλικής ζημίας 1.300.000 ευρώ ανά ατύχημα, όπως και το άρθρο 6 παρ. 5 του π.δ. 237/1986 μετά το άρθρο 5 του ν. 5113/2024. Το όριο των 900.000 ευρώ είναι κατώτερο και δεν επιτρέπεται. Ούτε η έγγραφη συμφωνία των μερών ούτε ο μικρός κυβισμός μειώνουν το ελάχιστο, και η υλική ζημία καλύπτεται υποχρεωτικά κατά το άρθρο 6 παρ. 2 του π.δ. 237/1986.
35. Ως «ειδική κάλυψη», κατά το άρθρο 6 παρ. 4 του π.δ. 237/1986, όπως ισχύει, νοείται η ασφαλιστική κάλυψη:
Κατά το άρθρο 6 παρ. 4 του π.δ. 237/1986, όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 5 του ν. 5113/2024, όταν το όχημα εκτίθεται σε ειδικούς κινδύνους αστικής ευθύνης, η κάλυψη περιλαμβάνει και αυτούς, με ειδικό πιστοποιητικό ασφάλισης (ειδική κάλυψη). Δεν πρόκειται για κάλυψη ιδίων ζημιών του οχήματος, για κάλυψη που παρέχει το Επικουρικό Κεφάλαιο, ούτε για τα αυτοκίνητα που εξαιρούνται κατά το άρθρο 3.
AsfalistikosPraktoras · Θεματικές ενότητες · Οδηγός εξετάσεων · Ενδεικτικές ερωτήσεις